Việt Nam đề xuất hợp tác AI an toàn: từ bàn đối thoại đến năng lực thực tế

Hành Trình AI · 12–18/9/2026

Ngày 17/9/2026, tại Nam Ninh, Trung Quốc, đại diện Việt Nam đưa ra ba hướng hợp tác tại hội nghị bàn tròn cấp bộ trưởng về AI giữa Trung Quốc và ASEAN: đối thoại chính sách, nghiên cứu và kiểm thử an toàn, cùng phát triển nhân lực. 1 2

Các đề xuất này cho thấy an toàn AI không chỉ là câu chuyện đặt ra quy định. Nó còn liên quan đến khả năng kiểm tra một hệ thống, hiểu giới hạn của nó và đào tạo những người sẽ xây dựng, quản lý hoặc sử dụng công nghệ.

Ba hướng được đưa ra

Theo Bộ Khoa học và Công nghệ, Thứ trưởng Hoàng Minh đề xuất tăng đối thoại và chia sẻ kinh nghiệm quản trị AI. Các nước có thể học hỏi cách nhau tiếp cận một vấn đề, ngay cả khi luật và điều kiện của mỗi nước khác nhau. Bộ nhấn mạnh cơ sở hợp tác gồm tôn trọng chủ quyền và pháp luật từng quốc gia. 1

Hướng thứ hai là kết nối trường đại học, viện nghiên cứu và doanh nghiệp để nghiên cứu, kiểm thử và đánh giá an toàn AI. Kiểm thử có thể giúp phát hiện một hệ thống hoạt động không như dự định trong những tình huống cụ thể; một bài kiểm tra tốt vẫn không thể bảo đảm hệ thống sẽ an toàn trong mọi hoàn cảnh. Đại diện Việt Nam đề cập việc tính đến ngôn ngữ, văn hóa và dữ liệu trong quá trình này. 1

Hướng thứ ba là đào tạo và trao đổi chuyên gia nhằm thu hẹp khoảng cách năng lực AI. Theo Bộ, đối tượng được nhắc đến gồm người phát triển, cơ quan quản lý và người sử dụng; doanh nghiệp nhỏ và vừa cũng được nêu như nhóm cần có cơ hội tiếp cận AI an toàn. 1

Vì sao ngôn ngữ và người dùng quan trọng?

Một hệ thống được đánh giá tốt bằng một ngôn ngữ hoặc trong một bối cảnh có thể cần kiểm tra thêm trước khi dùng ở nơi khác. Giả sử một công cụ hỗ trợ tra cứu chính sách được dùng bằng tiếng Việt: người triển khai cần xem nó có hiểu câu hỏi, nêu đúng nguồn và xử lý thông tin phù hợp hay không. Ví dụ này minh họa nhu cầu kiểm tra, không phải kết quả của hội nghị.

Tương tự, đào tạo chỉ phát huy giá trị khi người tham gia có cơ hội áp dụng kỹ năng và biết cách nhận ra giới hạn của công cụ. Điều đó đặc biệt liên quan đến các tổ chức nhỏ, vốn có thể không có đội ngũ chuyên trách để đánh giá từng hệ thống trước khi sử dụng.

Từ lời đề xuất đến việc có thể kiểm chứng

Bộ Khoa học và Công nghệ và phóng viên TTXVN cùng ghi nhận hội nghị ngày 17/9 và ba hướng hợp tác của Việt Nam. Những nội dung đó là đề xuất và định hướng tại hội nghị; các nguồn này không chứng minh rằng một chương trình kiểm thử chung hay chương trình đào tạo cụ thể đã hoàn thành. 1 2

Giá trị của đối thoại khu vực sẽ trở nên rõ hơn khi có dự án, phương pháp đánh giá và kết quả được công bố. Điều đáng chú ý trong tuần này là Việt Nam đã đặt năng lực kiểm thử và con người vào cùng cuộc thảo luận với quản trị AI — hai điều kiện cần thiết để lời hứa về công nghệ có thể được xem xét trong đời sống thực.

Tài liệu tham khảo

1. Bộ Khoa học và Công nghệ — Việt Nam đề xuất ba hướng hợp tác tại hội nghị Trung Quốc–ASEAN, 17/9/2026; nguồn của cơ quan có đại diện phát biểu.
2. Báo Ảnh Việt Nam/TTXVN — Việt Nam mong muốn cùng Trung Quốc và ASEAN đóng góp vào tương lai AI an toàn, 17/9/2026; tường thuật của phóng viên.