Từ thử AI đến dùng AI: Câu hỏi về giá trị thật

Dòng Chảy AI · Hành Trình AI · Nhìn lại tuần 04–10/10/2025 · Bản đọc thử 1.0

Một nhóm nhân viên thử dùng AI để phân loại yêu cầu của khách hàng. Trong buổi trình diễn, công cụ có thể trả lời rất nhanh. Nhưng sau khi đưa vào công việc hằng ngày, nó có giúp giải quyết đúng vấn đề, hay tạo thêm một việc phải kiểm tra? Khoảng cách giữa thử nghiệm và sử dụng thực tế là điều nhiều tổ chức cần làm rõ.

Ngày 09/10/2025, Hiệp hội Phần mềm và Dịch vụ CNTT Việt Nam (VINASA) tổ chức diễn đàn AI360 2025 tại Hà Nội. Một trọng tâm được nêu tại sự kiện là chuyển từ các dự án thử nghiệm sang việc tạo giá trị trong hoạt động của tổ chức. Báo Sài Gòn Giải Phóng cũng tường thuật diễn đàn và những định hướng được đưa ra. 1 2

Thử nghiệm cho biết điều gì?

Một dự án thử nghiệm, thường được gọi là proof of concept hay POC, dùng để kiểm tra một ý tưởng trong phạm vi nhỏ. Ví dụ, một cửa hàng có thể thử AI trên một nhóm câu hỏi thường gặp trước khi quyết định có dùng nó trong dịch vụ khách hàng hay không. Đây là ví dụ minh họa, không phải trường hợp được Dòng Chảy AI khảo sát.

Thử nghiệm có thể cho thấy ý tưởng có khả năng hoạt động. Nhưng nó chưa tự trả lời công cụ sẽ hoạt động ổn định thế nào với nhiều tình huống, chi phí vận hành bao nhiêu hoặc ai chịu trách nhiệm xử lý câu trả lời sai. Những câu hỏi đó cần được xem xét trước khi mở rộng.

Tại AI360, Chủ tịch VINASA Nguyễn Văn Khoa nêu quan điểm cần chú trọng giá trị kinh doanh thực tế thay vì chỉ dừng ở thử nghiệm. Đây là quan điểm của người phát biểu về hướng đi mong muốn; nó không chứng minh mọi doanh nghiệp Việt Nam đã chuyển sang giai đoạn đó. 1 2

Giá trị có thể được kiểm tra như thế nào?

Một tổ chức có thể bắt đầu bằng mục tiêu cụ thể: chẳng hạn giảm thời gian tìm tài liệu mà vẫn giữ được độ chính xác. Sau đó, họ cần so sánh kết quả trước và sau, xem người dùng phải sửa bao nhiêu lỗi, và tính cả thời gian kiểm tra. Nếu một công cụ tạo bản nháp nhanh nhưng người dùng phải sửa nhiều, kết quả cuối cùng có thể khác với ấn tượng ban đầu.

Các ví dụ này là gợi ý đánh giá, không phải số liệu hiệu quả mà diễn đàn đã chứng minh. Giá trị cũng không chỉ đo bằng tốc độ: bảo vệ dữ liệu, khả năng giải thích, trải nghiệm khách hàng và trách nhiệm khi có sự cố có thể quan trọng tùy nhiệm vụ.

VINASA công bố tại sự kiện một dự thảo khung đánh giá mức độ sẵn sàng AI để hỗ trợ doanh nghiệp tự xem xét năng lực. Một khung dự thảo là công cụ được đề xuất; nó không tự bảo đảm một tổ chức sẽ triển khai AI hiệu quả hay an toàn. 1 2

Liên hệ với người làm việc và người dùng

Khi một tổ chức đưa AI vào quy trình, nhân viên cần biết công cụ hỗ trợ phần việc nào, khi nào phải kiểm tra và ai xử lý sai sót. Người dùng dịch vụ cần câu trả lời chính xác và một cách liên hệ khi hệ thống không giải quyết được vấn đề. Những nhu cầu này cần được đánh giá theo từng ứng dụng, không thể kết luận từ một cuộc trình diễn.

Diễn đàn AI360 là một mốc trong cuộc thảo luận về ứng dụng AI tại Việt Nam. Câu hỏi tiếp theo không chỉ là công cụ làm được gì trong buổi thử, mà là nó mang lại lợi ích nào có thể kiểm chứng khi được dùng trong công việc thật.

Tài liệu tham khảo

1. VINASA / AI360 — Thông cáo về diễn đàn AI360 2025, 09/10/2025; thông tin từ bên tổ chức.
2. Sài Gòn Giải Phóng — Nâng tầm AI Việt Nam, 09/10/2025; tường thuật diễn đàn.