Từ bàn tọa đàm ở New York đến câu hỏi về chip và AI tại Việt Nam

Dòng Chảy AI · Hành Trình AI · 21–27/9/2024

Một ứng dụng AI hiện lên trên màn hình chỉ sau vài thao tác. Nhưng phía sau câu trả lời là hệ thống máy tính cần chip, điện, phần mềm và những người thiết kế, vận hành chúng. Với Việt Nam, cơ hội tham gia vào chuỗi công nghệ ấy nằm ở đâu?

Chiều 22/9/2024 theo giờ New York, đại diện Việt Nam và các tổ chức, doanh nghiệp công nghệ thảo luận về hợp tác trong lĩnh vực bán dẫn và AI tại một tọa đàm ở thành phố này. Bộ Kế hoạch và Đầu tư tường thuật sự kiện ngày 23/9; VnExpress cũng đưa tin về các ý kiến của đại diện ngành bán dẫn. 1 2

Một cuộc tọa đàm có thể giúp các bên trao đổi nhu cầu và đề xuất. Tự nó chưa chứng minh rằng các dự án, khoản đầu tư hay việc làm cụ thể đã được hoàn thành.

Vì sao nói về AI lại nói tới bán dẫn?

Các hệ thống AI cần phần cứng để thực hiện tính toán. Chip là một phần của hạ tầng đó, nhưng chuỗi bán dẫn còn gồm nhiều công việc khác nhau, từ thiết kế đến sản xuất, đóng gói và kiểm thử. Năng lực ở một công đoạn không tự có nghĩa một quốc gia đã làm chủ toàn bộ chuỗi. 5

Theo bản tin của Bộ, tại tọa đàm các đại diện doanh nghiệp và tổ chức trao đổi kinh nghiệm, đề xuất và cơ hội để Việt Nam tham gia chuỗi giá trị bán dẫn. VnExpress ghi nhận ý kiến đại diện Hiệp hội Công nghiệp Bán dẫn Mỹ về vai trò của nhân lực, cùng những đề xuất liên quan đến nghiên cứu và môi trường pháp lý. Đây là nhận định và đề xuất của người tham gia, không phải kết quả đã được kiểm chứng sau cuộc gặp. 1 2

Mục tiêu không tự biến thành kết quả

Ngày 21/9/2024, một ngày trước tọa đàm, Thủ tướng ký quyết định ban hành chiến lược phát triển công nghiệp bán dẫn Việt Nam đến năm 2030, tầm nhìn 2050, theo Báo Điện tử Chính phủ. Chiến lược là một văn bản định hướng; các mục tiêu dài hạn trong đó không phải số liệu đã đạt được trong năm 2024. 3

Việc đào tạo nhân lực được nhắc đến tại cuộc gặp. Đối với một sinh viên hoặc kỹ sư đang cân nhắc lĩnh vực mới, câu hỏi không chỉ là bao nhiêu người được đào tạo, mà còn là chương trình dạy những kỹ năng nào, có phòng thực hành và người hướng dẫn ra sao, và công việc thực tế có phù hợp với kỹ năng ấy không. Bài viết không đo được số việc làm hay chất lượng đào tạo sau sự kiện.

Cùng tuần, Reuters đưa tin về các biên bản ghi nhớ của doanh nghiệp Việt Nam và Mỹ tại một diễn đàn kinh doanh khác ở Mỹ, trong đó có đề xuất hợp tác liên quan đến AI và trung tâm dữ liệu. Những biên bản này là kế hoạch hợp tác được công bố; không nên gộp chúng thành kết quả đã thực hiện của tọa đàm ngày 22/9. 4

Nhìn lại tuần ấy, những cuộc trao đổi và văn bản định hướng cho thấy mối quan tâm tới vị trí của Việt Nam trong hạ tầng công nghệ toàn cầu. Để biết cơ hội ấy đi được đến đâu, cần tiếp tục xem các chương trình đào tạo, năng lực nghiên cứu, dự án và việc làm thực tế được triển khai như thế nào.

Tài liệu tham khảo

1. Bộ Kế hoạch và Đầu tư — Tăng cường hợp tác Việt Nam–Hoa Kỳ về bán dẫn và AI, 23/9/2024: tường thuật của cơ quan tổ chức về sự kiện ngày 22/9 giờ địa phương.
2. VnExpress — Các tập đoàn Mỹ đề xuất về chuỗi bán dẫn, 23/9/2024.
3. Báo Điện tử Chính phủ — Chỉ đạo, điều hành tuần 21–27/9/2024, 27/9/2024: thông tin về quyết định ngày 21/9.
4. Reuters — Doanh nghiệp Việt–Mỹ ký biên bản ghi nhớ về năng lượng, AI và trung tâm dữ liệu, 24/9/2024: sự kiện kinh doanh riêng trong cùng tuần.
5. Semiconductor Industry Association và BCG — Khung tham chiếu về đầu tư bán dẫn, tháng 8/2024: bối cảnh chuỗi cung ứng trước kỳ nhìn lại.