Từ 48 bài dự thi đến câu hỏi: một sản phẩm AI hữu ích cần chứng minh điều gì?

Dòng Chảy AI · Hành Trình AI · 27/7–2/8/2024

Một người nông dân cần biết cây trồng có thiếu dinh dưỡng không. Một lập trình viên muốn tìm lỗi trong đoạn mã. Hai nhu cầu khác nhau cùng xuất hiện trong danh sách những sản phẩm ứng dụng AI được đưa ra bình chọn tại Việt Nam vào đầu tháng 8/2024.

Ngày 2/8, VnExpress — đơn vị tổ chức giải cùng các đối tác — thông báo 48 sản phẩm, giải pháp vào vòng bình chọn AI Awards 2024. Danh sách trải từ công cụ cho doanh nghiệp đến các ứng dụng hướng tới đời sống. Nhưng vào vòng bình chọn cho biết điều gì về một sản phẩm, và điều gì vẫn cần kiểm chứng? 1

Một danh sách, nhiều bài toán

Theo thông báo của ban tổ chức, giải mở cho các tổ chức, doanh nghiệp và nhóm nghiên cứu có sản phẩm, giải pháp hoặc nền tảng ứng dụng AI tại Việt Nam. Trong danh sách được giới thiệu có CodeVista, công cụ hỗ trợ lập trình, và công nghệ đo, tư vấn dinh dưỡng cây trồng của Enfarm. Đó là mô tả về mục đích của các bài dự thi; việc có tên trong danh sách không tự chứng minh mỗi sản phẩm đạt hiệu quả như phần giới thiệu. 1

Sự đa dạng ấy cho thấy AI có thể được đưa vào những khâu rất khác nhau. Với một nhóm viết phần mềm, câu hỏi có thể là gợi ý của công cụ có đúng và có để lộ dữ liệu nhạy cảm hay không. Với người trồng cây, câu hỏi lại là phép đo có phù hợp điều kiện thực địa và lời khuyên có giúp ích cho quyết định chăm sóc hay không. Đây là những câu hỏi đánh giá, không phải kết quả thử nghiệm của Dòng Chảy AI.

Bình chọn đo điều gì?

Theo thể lệ được VnExpress tóm tắt ngày 2/8, độc giả tham gia bình chọn; ban tổ chức cho biết điểm chung cuộc dự kiến kết hợp 40% bình chọn của độc giả và 60% đánh giá của hội đồng giám khảo. Thông báo này mô tả cách giải được tổ chức, không phải một nghiên cứu độc lập về chất lượng của 48 sản phẩm. 1

Một cuộc bình chọn có thể giúp dự án được chú ý và mở ra thảo luận công khai. Nhưng mức độ được chú ý, chất lượng sản phẩm và tác động ngoài thực tế là những điều khác nhau. Một ứng dụng muốn được tin cậy còn cần thông tin về đối tượng sử dụng, cách thử nghiệm, giới hạn sai số, bảo vệ dữ liệu và người chịu trách nhiệm khi có vấn đề. Những yêu cầu cụ thể sẽ khác giữa phần mềm hỗ trợ lập trình và công cụ dùng trong nông nghiệp.

Bài giới thiệu của ban tổ chức chứa nhiều tuyên bố của các dự án. Chúng có ích để biết người làm sản phẩm muốn giải quyết vấn đề gì; riêng những lời hứa về năng suất, độ chính xác hay bảo mật cần bằng chứng kiểm thử phù hợp trước khi được coi là kết quả đã chứng minh.

Sau tuần bình chọn

Ngày 15/8/2024, tức sau tuần được nhìn lại, Báo Điện tử Chính phủ cũng ghi nhận 48 sản phẩm đã vào vòng bình chọn và giới thiệu AI Awards như một hoạt động trong AI4VN. Đến 23/8, báo Nhân Dân tường thuật năm sản phẩm được vinh danh sau các vòng tiếp theo, trong đó có CodeVista và công nghệ của Enfarm. Những thông tin này cho biết diễn biến của giải sau đó; giải thưởng cũng không thay thế một đánh giá độc lập về hiệu quả sử dụng. 2 3

Nhìn lại tuần đầu tháng 8, danh sách dự thi là một cửa sổ thú vị vào những vấn đề các nhóm làm AI ở Việt Nam muốn giải quyết. Câu chuyện tiếp theo nằm ở việc từng giải pháp hoạt động thế nào khi gặp dữ liệu, người dùng và những ràng buộc ngoài đời thực — điều mà một danh sách hay một giải thưởng chưa thể trả lời thay.

Tài liệu tham khảo

1. VnExpress — 48 sản phẩm vào vòng bình chọn AI Awards 2024, 2/8/2024. Nguồn của đơn vị tổ chức; mô tả thể lệ và bài dự thi.
2. Báo Điện tử Chính phủ — AI4VN 2024: Mở khóa sức mạnh trí tuệ nhân tạo tạo sinh, 15/8/2024, thông tin sau kỳ nhìn lại.
3. Nhân Dân — Vinh danh 5 sản phẩm, giải pháp, nền tảng ứng dụng trí tuệ nhân tạo xuất sắc, 23/8/2024, tường thuật kết quả sau kỳ nhìn lại.