Một lời hứa dạy kỹ năng AI cho Đông Nam Á: Người học cần gì hơn một con số?

Dòng Chảy AI · Hành Trình AI · 27/4–3/5/2024

Khi công cụ AI xuất hiện ngày càng nhiều trong công việc, một người muốn học cách sử dụng có thể bắt đầu từ đâu? Có người cần biết cách đặt câu hỏi; người khác cần kiểm tra thông tin, bảo vệ dữ liệu hoặc hiểu công cụ có phù hợp với công việc của mình hay không.

Ngày 30/4/2024, tại Jakarta, Microsoft công bố cam kết tạo cơ hội nâng cao kỹ năng AI cho 2,5 triệu người trong khu vực ASEAN vào năm 2025. Việt Nam nằm trong nhóm quốc gia được công ty nêu sẽ phối hợp triển khai. Đây là mục tiêu cho cả khu vực, không phải 2,5 triệu người Việt Nam đã được đào tạo. 1 2

Một kế hoạch khu vực, nhiều nhóm người học

Trong thông báo, Microsoft cho biết sáng kiến dự kiến thực hiện cùng các chính phủ, tổ chức phi lợi nhuận, doanh nghiệp và cộng đồng tại Indonesia, Malaysia, Philippines, Thái Lan và Việt Nam. Công ty nêu các hướng như hỗ trợ lực lượng lao động, kỹ năng an ninh mạng, nhà phát triển và tổ chức phi lợi nhuận. 1

Một phần kế hoạch được mô tả là mở rộng hợp tác với Chương trình Phát triển Liên Hợp Quốc ở Indonesia sang Malaysia và Việt Nam. Microsoft nêu mục tiêu hỗ trợ 570.000 thanh thiếu niên từ các cộng đồng ít có cơ hội tiếp cận tại ba nước. Nguồn không cho biết bao nhiêu người trong số đó ở Việt Nam; con số là mục tiêu công ty đưa ra, không phải kết quả đã được kiểm chứng. 1

Ngày 2/5, Microsoft Việt Nam đăng thông tin bằng tiếng Việt về sáng kiến. Ngày đăng đó khác với ngày công bố tại Jakarta. Trước đó, ngày 30/4, Znews cũng đưa tin về cam kết đào tạo khu vực trong bài viết về chuyến thăm Indonesia của lãnh đạo Microsoft. 2 3

Từ cơ hội tham gia đến khả năng sử dụng

Có một khoảng cách giữa việc một khóa học tồn tại và việc một người có thể dùng được điều đã học. Người học có thể cần thời gian, thiết bị, tài liệu dễ hiểu và cơ hội thực hành với công việc hoặc cuộc sống của mình. Những điều kiện ấy không được đo lường trong thông báo; đây là các yếu tố thực tế cần xem xét, không phải kết quả khảo sát của Dòng Chảy AI.

Giả sử một người bán hàng nhỏ tham gia lớp học và thử dùng AI soạn mô tả sản phẩm. Việc tạo bản nháp có thể giúp họ bắt đầu nhanh hơn, nhưng họ vẫn cần kiểm tra thông tin về sản phẩm trước khi đưa cho khách. Đây là ví dụ minh họa, không phải trường hợp học viên đã được phỏng vấn hay kết quả của chương trình Microsoft.

Một chương trình học hữu ích cũng có thể bao gồm việc nhận biết câu trả lời sai, cân nhắc dữ liệu nào nên chia sẻ và hiểu giới hạn của công cụ. Với người học, những kỹ năng ấy quan trọng vì chúng giúp họ quyết định khi nào nên tin, kiểm tra hoặc không sử dụng một kết quả.

Điều con số chưa cho biết

Cam kết 2,5 triệu người cho thấy quy mô tham vọng mà Microsoft công bố. Tự con số này không cho biết chương trình được triển khai đến đâu tại Việt Nam, người tham gia hoàn thành nội dung gì, hay việc học có cải thiện thu nhập hoặc cơ hội việc làm của họ hay không. Các nguồn được sử dụng trong bài chưa xác minh những kết quả đó.

Thông báo cũng nằm trong bối cảnh một công ty cung cấp sản phẩm và dịch vụ AI mở rộng hoạt động tại khu vực. Đào tạo có thể giúp người học có thêm cơ hội tiếp cận công nghệ, đồng thời làm họ quen với hệ sinh thái của nhà cung cấp. Đó là một khả năng cần xem xét, không phải bằng chứng về động cơ duy nhất của Microsoft hay kết quả mà chương trình đã tạo ra.

Với người Việt Nam muốn học AI, câu chuyện vì thế không dừng ở việc có bao nhiêu suất học được hứa hẹn. Điều đáng theo dõi là ai thực sự tiếp cận được, nội dung có phù hợp với nhu cầu của họ không, và sau khóa học họ có thể áp dụng kiến thức một cách tự tin, có trách nhiệm đến đâu.

Tài liệu tham khảo

1. Microsoft — AI skilling opportunities for 2.5 million people in ASEAN, 30/4/2024; thông báo gốc của doanh nghiệp.
2. Microsoft Việt Nam — Sáng kiến nâng cao kỹ năng AI cho khu vực ASEAN, 2/5/2024; thông tin doanh nghiệp bằng tiếng Việt.
3. Znews — Microsoft công bố khoản đầu tư tại Indonesia, 30/4/2024; báo chí Việt Nam tường thuật cả cam kết đào tạo khu vực.