Khi một câu trả lời AI cần cả một hạ tầng phía sau

Hành Trình AI · Nhìn lại tuần 20–26 tháng 5 năm 2023

Một người mở chatbot trên điện thoại, gõ câu hỏi và chờ câu trả lời hiện ra. Ở tuần trước, chúng ta nhìn vào một cánh cửa dẫn tới AI: ứng dụng ChatGPT trên iPhone. Nhưng phía sau giao diện ấy còn có một câu chuyện khác. Những câu trả lời không xuất hiện từ hư không; chúng cần máy tính, trung tâm dữ liệu và phần cứng để thực hiện rất nhiều phép tính.

Ngày 24 tháng 5 năm 2023, một bản báo cáo tài chính khiến phần hạ tầng vốn ít được người dùng nhìn thấy bỗng trở thành tâm điểm. Nvidia, công ty thiết kế chip có trụ sở tại Mỹ, công bố kết quả kinh doanh cùng dự báo doanh thu cho quý tiếp theo. Những con số ấy không cho biết chính xác mỗi câu hỏi chatbot tiêu tốn bao nhiêu tiền. Nhưng chúng cho thấy vì sao nhu cầu về năng lực tính toán đã trở thành một phần của câu chuyện AI. [1]

Con số khiến thị trường chú ý

Trong quý tài chính thứ nhất kết thúc ngày 30 tháng 4 năm 2023, Nvidia ghi nhận doanh thu 7,19 tỷ USD. Khoản này tăng so với quý trước nhưng giảm 13% so với cùng kỳ năm trước. Riêng mảng trung tâm dữ liệu đạt 4,28 tỷ USD, mức kỷ lục của công ty khi ấy. Đây là doanh thu của cả mảng, không phải một con số riêng cho chip AI hay ChatGPT. [1]

Điều gây bất ngờ lớn hơn nằm ở phía trước: Nvidia dự báo doanh thu quý tài chính kế tiếp khoảng 11 tỷ USD, cộng hoặc trừ 2%. Reuters đưa tin dự báo cao hơn nhiều so với kỳ vọng của giới phân tích và thuật lại việc công ty tăng nguồn cung để đáp ứng nhu cầu. Dự báo ấy là ước tính của doanh nghiệp tại thời điểm công bố, không phải doanh thu đã thu được. [1] [2]

Phản ứng đến rất nhanh. Ngày 25 tháng 5, cổ phiếu Nvidia tăng mạnh; VTV và Thanh Niên đưa tin tại Việt Nam ngày 26 tháng 5. VTV mô tả sự sôi động trên thị trường chứng khoán Mỹ, còn Thanh Niên đặt công ty gần ngưỡng vốn hóa một nghìn tỷ USD. Giá cổ phiếu thể hiện kỳ vọng và quyết định của nhà đầu tư tại thời điểm đó; nó không đo trực tiếp lợi ích AI mang lại cho người dùng. [3] [4]

Một cuộc đua không chỉ diễn ra trên màn hình

GPU ban đầu được biết đến rộng rãi với việc xử lý đồ họa. Với khả năng xử lý nhiều phép tính song song, những bộ xử lý phù hợp cũng được dùng trong các hệ thống huấn luyện và vận hành mô hình AI. Huấn luyện là quá trình điều chỉnh mô hình từ dữ liệu; khi một mô hình đã được huấn luyện tạo ra câu trả lời, quá trình sử dụng nó thường được gọi là suy luận.

Không phải mọi hệ thống AI đều cần cùng một loại chip hay sử dụng cùng một hạ tầng. Tuy vậy, khi nhiều công ty cùng muốn xây dựng và cung cấp dịch vụ AI, họ cần cân nhắc năng lực máy chủ, chi phí và khả năng tiếp cận phần cứng. Việc này giúp ta hiểu thêm một câu hỏi sau giao diện dễ dùng: ai có đủ nguồn lực để xây dựng và vận hành dịch vụ?

Microsoft cũng tổ chức hội nghị Build trong tuần đó, ngày 23 tháng 5, và giới thiệu thêm công cụ AI cho nhà phát triển. [8] Hai câu chuyện soi sáng hai tầng khác nhau: công cụ giúp tạo ứng dụng và hạ tầng giúp hệ thống chạy. Chúng không chứng minh rằng một thông báo cụ thể của Microsoft đã tạo ra doanh thu quý ấy của Nvidia.

Điều gì được nhìn thấy sau tuần ấy?

Đến ngày 23 tháng 8 năm 2023, Nvidia công bố doanh thu thực tế của quý tài chính kế tiếp: 13,51 tỷ USD, cao hơn mức dự báo khoảng 11 tỷ USD hồi tháng 5. Mảng trung tâm dữ liệu đạt 10,32 tỷ USD. Kết quả này củng cố bằng chứng về tăng trưởng kinh doanh của công ty trong giai đoạn đó; nó không cho phép ta suy ra toàn bộ doanh thu đến từ AI tạo sinh hoặc dự đoán mọi năm tiếp theo. [5]

Một kết nối Việt Nam xuất hiện sau đó, ngày 23 tháng 4 năm 2024: FPT công bố kế hoạch đầu tư 200 triệu USD xây dựng một “AI factory” sử dụng công nghệ Nvidia. Reuters cũng đưa tin về kế hoạch này. Tại thời điểm công bố, đó là một kế hoạch hợp tác và đầu tư; không nên kể nó như một cơ sở đã hoàn thành, hay khẳng định bản báo cáo tháng 5 năm trước trực tiếp gây ra dự án. [6] [7]

Với người dùng Việt Nam, hạ tầng có thể có vẻ xa vời hơn một nút trò chuyện. Nhưng các lựa chọn về năng lực tính toán, nguồn cung và chi phí có thể ảnh hưởng đến cách dịch vụ được xây dựng và cung cấp. Mức ảnh hưởng cụ thể tùy sản phẩm và thị trường; chúng ta chưa có dữ liệu để định lượng cho người Việt trong tuần này.

Một câu trả lời trên màn hình có thể chỉ mất vài giây để đọc. Câu hỏi đáng giữ lại là: khi AI trở nên quen thuộc hơn, ai sẽ có quyền tiếp cận những nguồn lực giúp nó hoạt động — và với điều kiện nào?

Tài liệu tham khảo

[1] Nvidia — Kết quả quý I tài chính 2024 và dự báo quý II, công bố 24/05/2023. Nguồn gốc; quý I kết thúc 30/04.
[2] Reuters — Dự báo doanh thu và nhu cầu chip của Nvidia, 24/05/2023; bài đăng lại tại Investing.com.
[3] VTV — Cổ phiếu Nvidia tăng, thị trường Mỹ khởi sắc, 26/05/2023.
[4] Thanh Niên — Nvidia tiến gần mốc vốn hóa nghìn tỷ USD nhờ chip AI, 26/05/2023.
[5] Nvidia — Kết quả quý II tài chính 2024, 23/08/2023; bằng chứng sau kỳ.
[6] FPT — Kế hoạch hợp tác với Nvidia và đầu tư AI factory, 23/04/2024; công bố doanh nghiệp, sau kỳ.
[7] Reuters — FPT dự định đầu tư AI factory dùng chip Nvidia, 23/04/2024; sau kỳ.
[8] Microsoft — Công bố tại Build, 23/05/2023; nguồn gốc mô tả kế hoạch và sản phẩm của hãng.