Khi Bard bắt đầu hỗ trợ tiếng Việt: Một cánh cửa mở ra, nhưng câu hỏi vẫn còn

Hành Trình AI · Tuần 8–14/7/2023

Hãy tưởng tượng bạn muốn hỏi một trợ lý AI về một chủ đề mới, nhưng để bắt đầu, bạn phải chuyển câu hỏi của mình sang tiếng Anh. Có thể bạn vẫn nhận được câu trả lời. Nhưng mỗi lần đổi ngôn ngữ, bạn cũng phải cân nhắc xem mình đã diễn đạt đúng điều muốn hỏi hay chưa.

Đó là một tình huống minh họa, không phải câu chuyện của một người cụ thể. Tháng 7/2023, Google đưa ra một thay đổi khiến câu hỏi ấy trở nên đáng chú ý với người dùng Việt: Bard, chatbot AI của hãng, bắt đầu hỗ trợ tiếng Việt trong đợt mở rộng ngôn ngữ lớn. [1] [2]

Từ dùng được ở Việt Nam đến hỗ trợ tiếng Việt

Hai tháng trước, tại sự kiện Google I/O tháng 5, Bard đã mở rộng quyền truy cập tới nhiều quốc gia và vùng lãnh thổ. VietNamNet đưa tin người dùng ở Việt Nam có thể thử, nhưng tiếng Việt chưa nằm trong các ngôn ngữ được hỗ trợ chính thức khi đó. Điều này không chứng minh rằng Bard không thể tạo ra bất kỳ câu tiếng Việt nào; nó nói về phạm vi hỗ trợ mà Google công bố. [3]

Trong một chương trước của Hành Trình AI, mình đã nhìn lại bước mở cửa ấy. Đến ngày 13/7, Google thông báo Bard hoạt động với hơn 40 ngôn ngữ và mở rộng tới nhiều địa điểm, trong đó có Brazil và châu Âu. Bài đăng trên blog tiếng Việt của Google ngày 14/7 liệt kê tiếng Việt trong các ngôn ngữ được bổ sung; cùng ngày, VnExpress đưa tin về thay đổi. [1] [2] [4]

Sự khác biệt tưởng nhỏ nhưng quan trọng: một dịch vụ có thể tiếp cận từ Việt Nam không đồng nghĩa với việc nó chính thức hỗ trợ ngôn ngữ của người dùng. Và ngay cả khi hỗ trợ đã được công bố, điều đó cũng chưa chứng minh mọi tài khoản nhận tính năng cùng lúc hay mọi câu trả lời đều tốt.

Ngôn ngữ là cánh cửa, không phải giấy chứng nhận hiểu biết

Với một người muốn tìm ý tưởng cho bài thuyết trình, hay một chủ cửa hàng muốn phác thảo lời giới thiệu sản phẩm, được đặt câu hỏi bằng tiếng Việt có thể giảm một bước cản trở. Đây là các ví dụ giả định về khả năng sử dụng, không phải kết quả khảo sát hay bằng chứng Bard đã giúp những người cụ thể hoàn thành công việc tốt hơn.

Một câu trả lời trôi chảy vẫn có thể sai, bỏ sót ngữ cảnh hoặc hiểu chưa đúng cách diễn đạt của người hỏi. Vì vậy, hỗ trợ tiếng Việt không đồng nghĩa với hiểu mọi vùng miền hay đáng tin trong mọi lĩnh vực. Những câu trả lời ảnh hưởng đến sức khỏe, tiền bạc hoặc quyết định quan trọng vẫn cần được kiểm tra bằng nguồn phù hợp và, khi cần, người có chuyên môn.

Google cũng giới thiệu khả năng nghe câu trả lời và một số công cụ quản lý hội thoại. Nhưng không phải mọi tính năng đều có cùng phạm vi ngôn ngữ: tại thời điểm công bố, lựa chọn chỉnh giọng điệu và tải ảnh cùng câu hỏi mới được Google mô tả là hỗ trợ tiếng Anh. Đó là một nhắc nhở hữu ích khi đọc thông báo sản phẩm: tên của bản cập nhật có thể bao trùm nhiều khả năng, nhưng từng khả năng có điều kiện riêng. [4]

Một cánh cửa khác: quyền riêng tư

Trong khi người dùng Việt quan tâm đến ngôn ngữ, việc Bard đến châu Âu cũng đặt câu hỏi về dữ liệu. Theo báo cáo thường niên 2023 của cơ quan bảo vệ dữ liệu Ireland, Google dự định ra mắt ở EU vào giữa tháng 6 nhưng đã trì hoãn sau khi cơ quan này đặt câu hỏi về hồ sơ đánh giá và thông tin được cung cấp. Trước khi ra mắt, Google thực hiện một số thay đổi về thông tin minh bạch cho người dùng; cơ quan quản lý cho biết họ tiếp tục xem xét. Báo cáo này được công bố sau giai đoạn bài viết nhìn lại. [5]

Ngày 13/7, The Irish Times dẫn lời đại diện cơ quan quản lý rằng quá trình làm việc sẽ tiếp tục sau khi ra mắt. Điều đó không có nghĩa nhà chức trách đã kết luận toàn bộ vấn đề riêng tư được giải quyết, hay đã xác định một vi phạm trong câu chuyện này. [6]

Hai câu hỏi vì thế đi cùng nhau: Mình có thể nói với AI bằng ngôn ngữ quen thuộc không? Và mình biết gì về việc thông tin mình chia sẻ được xử lý thế nào? Tình hình pháp lý ở châu Âu không tự động mô tả quy định tại Việt Nam; nó cho thấy vì sao quyền truy cập và quyền riêng tư đều cần được xem xét.

Sau cái tên Bard

Ngày 8/2/2024, sau thời kỳ bài viết này, Google đổi tên Bard thành Gemini. Tên mới giúp người đọc hôm nay nhận ra mối liên hệ giữa hai giai đoạn, nhưng không nên dùng trải nghiệm hay tính năng hiện tại để khẳng định Bard tháng 7/2023 hoạt động ra sao. [7]

Bước mở rộng năm 2023 không trả lời hết câu hỏi về chất lượng tiếng Việt, sự công bằng giữa các ngôn ngữ hay cách người Việt thực sự sử dụng công cụ. Mình chưa tìm được bằng chứng đại diện để đưa ra kết luận về những điều đó.

Nhưng nó cho thấy một hướng thay đổi: cuộc trò chuyện về AI không chỉ dành cho những ai thoải mái với tiếng Anh. Khi cánh cửa ngôn ngữ mở rộng, việc tiếp theo là hỏi xem điều gì diễn ra sau cánh cửa ấy — từ chất lượng câu trả lời đến dữ liệu và quyền lựa chọn của người dùng.

Tài liệu tham khảo

1. Google tiếng Việt — các cập nhật Bard, lưu trữ tháng 7/2023, 14/7/2023. Thông báo của nhà cung cấp; trang lưu trữ có nhiều bài.
2. VnExpress — Siêu AI của Google có thể nói tiếng Việt, 14/7/2023. Tường thuật Việt Nam đương thời.
3. VietNamNet — Đã có thể dùng thử chatbot AI của Google tại Việt Nam, tháng 5/2023. Bối cảnh trước kỳ.
4. Google — July Bard update, 13/7/2023. Thông báo gốc về phạm vi tính năng.
5. Irish Data Protection Commission — Annual Report 2023, công bố sau kỳ, phần Google BARD. Nguồn cơ quan quản lý.
6. The Irish Times — Google launches Bard chatbot in Europe, 13/7/2023. Tường thuật đương thời, có thể giới hạn truy cập.
7. Google — Bard becomes Gemini, 8/2/2024. Thông báo sau kỳ.