Trên sân khấu thì nghe, nói, nhìn được hết. Vậy người Việt dùng được gì?

Giả sử chị Hà, một nhân viên văn phòng ở Hà Nội, sáng 14/5/2024 xem lại trên điện thoại đoạn clip một trợ lý AI trò chuyện bằng giọng nói tự nhiên như người. Chị mở ứng dụng ChatGPT. Phần trò chuyện bằng chữ với mô hình mới bắt đầu được triển khai, nhưng chế độ giọng nói “như…

Góc nhìn · Nhìn lại từ ngày 1/4 đến 30/6/2024

Tình huống minh họa, không phải sự kiện thật:

Gần một tháng sau, rạng sáng 11/6, chị dậy sớm xem Apple giới thiệu bộ tính năng AI mới. Đọc đến cuối bài báo, chị thấy dòng “chưa hỗ trợ tiếng Việt”.

Trước đó, dịp nghỉ lễ 30/4, nhóm Zalo gia đình chị chuyển nhau một cảnh báo chung: kẻ gian có thể gọi video bằng hình ảnh, giọng nói giả mạo của người thân để xin chuyển tiền gấp.

Chị Hà là nhân vật giả định, nhưng ba chi tiết trên dựa trên tin có thật: chế độ giọng nói mới của GPT-4o chưa đến tay người dùng [1][2], Apple Intelligence chưa hỗ trợ tiếng Việt [3], và cảnh báo chung về lừa đảo deepfake dịp nghỉ lễ [4][5].

Ba tháng từ 1/4 đến 30/6/2024 là một mùa trình diễn dày đặc của AI. Trên sân khấu, AI nghe, nói và nhìn theo thời gian thực. Bài viết đặt các màn trình diễn ấy cạnh một câu hỏi đơn giản hơn: đến hết 30/6, người dùng, nhất là người dùng tiếng Việt, thực sự dùng được gì?

1. Mùa trình diễn: hai tuần tháng 5 và một đêm tháng 6

Lưu ý về ngày: nhiều sự kiện trong kỳ diễn ra theo giờ Mỹ, nên ngày theo giờ Việt Nam (UTC+7) thường muộn hơn một ngày. Bài dùng ngày giờ Việt Nam, kèm ngày giờ Mỹ khi cần.

GPT-4o (14/5 giờ Việt Nam; 13/5 giờ Mỹ). OpenAI ra mắt GPT-4o. VnExpress đưa tin sáng 14/5 với mô tả “mô hình AI miễn phí và giọng con người” [6]. Theo OpenAI, GPT-4o xử lý văn bản, âm thanh và hình ảnh trong cùng một mô hình. Phần văn bản và hình ảnh được triển khai ngay, kể cả cho người dùng miễn phí, với giới hạn số tin nhắn. Chế độ giọng nói mới — phần được chú ý nhiều trong buổi trình diễn — được hẹn có bản alpha (bản thử nghiệm sớm) cho người dùng gói Plus “trong vài tuần tới” [1][7]. Đó là mô tả và lời hẹn của công ty.

Google I/O (rạng sáng 15/5 giờ Việt Nam; 14/5 giờ Mỹ). Một ngày sau theo giờ Mỹ, Google giới thiệu Gemini 1.5 Pro và Gemini 1.5 Flash, dự án trợ lý Astra, mô hình tạo video Veo và mô hình tạo ảnh Imagen 3 [8][9]. Theo Google, Gemini 1.5 Pro có cửa sổ ngữ cảnh 2 triệu token, nhưng chỉ mở qua danh sách chờ [9]. Token là mẩu văn bản nhỏ, thường là một từ hoặc một phần của từ, mà mô hình dùng để đọc; “cửa sổ ngữ cảnh” là lượng nội dung mô hình xem xét được trong một lần. VnExpress ngày 16/5 gọi khoảng thời gian này là “36 giờ chạy đua” giữa OpenAI, Google và ByteDance [10].

Copilot+ PC (21/5 giờ Việt Nam; 20/5 giờ Mỹ). Microsoft giới thiệu dòng máy tính Windows có sẵn các tính năng AI, gọi là Copilot+ PC [11][12]. Các thông số đi kèm đều lấy từ blog của chính Microsoft [13].

Apple Intelligence (rạng sáng 11/6 giờ Việt Nam; 10/6 giờ Mỹ). Tại hội nghị WWDC, Apple công bố Apple Intelligence; trang tin tiếng Việt của Apple đăng ngày 11/6 [14][15]. Apple cũng công bố tích hợp ChatGPT, chạy GPT-4o, vào trợ lý Siri và bộ công cụ viết Writing Tools, hẹn “cuối năm nay” [16][17]. Công ty cũng mô tả kiến trúc xử lý đám mây Private Cloud Compute; đây là mô tả của công ty [18].

Cách DCA đọc mùa trình diễn này: mỗi màn ra mắt có hai mốc, ngày demo và ngày người dùng được dùng. Ở quý 2/2024, khoảng cách giữa hai mốc ấy lớn hơn cảm giác mà các đoạn clip tạo ra.

2. Thứ đã đến tay, thứ bị hoãn, và tiếng Việt đứng ở đâu

Thứ đã đến tay người dùng

Phần văn bản và hình ảnh của GPT-4o được triển khai ngay, kể cả cho người dùng miễn phí có giới hạn [1][7]. OpenAI cũng ra ứng dụng ChatGPT cho máy Mac (macOS), trước hết cho người dùng Plus, và hẹn bản Windows “cuối năm” [7][19].

Anthropic ra mắt Claude 3.5 Sonnet ngày 20/6 theo giờ Mỹ; metadata trang của Anthropic ghi 21/6, có thể chỉ do lệch múi giờ [20][21]. Báo Việt cũng đưa tin về lần ra mắt này; trong danh mục tham khảo của bài có CafeF ngày 25/6 [22]. Khác với nhiều màn trình diễn tháng 5, mô hình này được phát hành ngay khi công bố. Còn các so sánh cho rằng nó vượt GPT-4o trên các bài kiểm tra đều do Anthropic tự công bố [20].

Thứ bị hoãn hoặc chưa phát hành

Chế độ giọng nói mới của GPT-4o. Ngày 25/6 giờ Mỹ (26/6 giờ Việt Nam), OpenAI thông báo sẽ cần thêm khoảng một tháng để đạt tiêu chuẩn phát hành bản alpha chế độ giọng nói nâng cao cho một nhóm nhỏ người dùng Plus (thay vì cuối tháng 6 như đã dự kiến), và dự kiến mở cho toàn bộ người dùng Plus vào mùa thu; thời hạn chính xác phụ thuộc tiêu chuẩn an toàn và độ tin cậy của công ty — đây là lời OpenAI (đăng trên X/Discord; The Verge cùng ngày dẫn lại) [74][2]. Lao Động ngày 26/6 đưa tin tiếng Việt về cùng thông báo [2]. Như vậy, đến hết 30/6, tính năng này chưa được phát hành. Khung “mùa thu” cho bản rộng hơn cũng nằm trong tuyên bố của OpenAI.

Astra, Veo, Imagen 3. Astra chưa có ngày phát hành; Google nói một số tính năng sẽ vào ứng dụng Gemini “cuối năm” [24]. Theo mô tả của Google khi giới thiệu tại I/O, Veo tạo video ở 1080p và có thể kéo dài hơn một phút. Cả Veo và Imagen 3 đều chưa phát hành rộng trong kỳ [8].

Recall. Recall là một tính năng của Copilot+ PC; nó nhanh chóng làm dấy lên lo ngại về dữ liệu cá nhân lưu trên máy. Đầu tháng 6, giới bảo mật gọi Recall là “thảm họa” [25][26]. Ngày 7/6, Microsoft chuyển Recall sang chế độ người dùng tự chọn bật, yêu cầu đăng nhập Windows Hello và mã hóa. Ngày 13/6 (14/6 giờ Việt Nam), công ty bỏ kế hoạch mở bản xem trước rộng từ 18/6, chuyển sang thử trong chương trình Windows Insider, tức nhóm người dùng đăng ký nhận bản thử nghiệm sớm [27][28].

Thứ ra mắt nhưng vấp ngay

Sau khi Google triển khai AI Overviews — phần tóm tắt do AI viết ở đầu trang kết quả tìm kiếm — tính năng này đưa ra những câu trả lời sai như khuyên ăn đá hay trộn keo vào sốt pizza; Tuổi Trẻ đưa tin ngày 26/5 [29]. Google đăng bài giải thích nguyên nhân ngày 30/5 giờ Mỹ; VnExpress đưa tin ngày 1/6 [30][31]. Lỗi đã được báo chí ghi nhận; còn lời giải thích nguyên nhân là của Google.

Ở mảng thiết bị, VnExpress ngày 13/4 đánh giá AI Pin là “thiết bị tương lai nhưng chưa hoàn thiện” [32]. Rabbit R1 gây tranh cãi; The Verge đăng bài đánh giá ngày 2/5 và VnExpress đưa tin ngày 3/5 [33][34]. Đến 10/6, VnExpress có bài phân tích vì sao thiết bị AI chưa thể thay thế smartphone [35].

Tiếng Việt đứng ở đâu

Với người dùng tiếng Việt, cần tách hai lớp: lời hứa về cách mô hình xử lý tiếng Việt ở tầng kỹ thuật, và mức hỗ trợ thực tế trong sản phẩm.

Lớp thứ nhất: tokenizer. Tokenizer là bộ phận cắt văn bản thành token trước khi mô hình đọc. Trên trang giới thiệu GPT-4o, OpenAI liệt kê tiếng Việt cần ít token hơn khoảng 1,5 lần, với câu mẫu giảm từ 46 xuống 30 token [1]. Đây là con số OpenAI tự đo trên một câu mẫu do công ty chọn, chưa có kiểm chứng độc lập. Nó nói về cách cắt chữ trong một ví dụ; nó không tự cho biết GPT-4o hiểu tiếng Việt tốt hơn, cũng không quy đổi thẳng được thành chi phí.

Lớp thứ hai: sản phẩm thật. Apple Intelligence chỉ chạy trên iPhone 15 Pro, iPhone 15 Pro Max và máy dùng chip M1 trở lên, với ngôn ngữ thiết bị và Siri đặt là tiếng Anh Mỹ, ra mắt “mùa thu này”. Người Lao Động ngày 11/6 viết thẳng: “chưa hỗ trợ tiếng Việt” [3][14].

Meta là trường hợp thứ ba. Ngày 18/4 (giờ Mỹ), Meta phát hành Llama 3 với hai bản 8B và 70B (khoảng 8 tỷ và 70 tỷ tham số, tức các giá trị mà mô hình học được qua huấn luyện), đồng thời đưa trợ lý Meta AI lên Facebook và Messenger; VnExpress và VietnamPlus đưa tin ngày 19/4 [36][37][38][39]. Theo bài công bố của chính Meta, hơn 5% dữ liệu huấn luyện ban đầu không phải tiếng Anh, thuộc hơn 30 ngôn ngữ, và Meta “không kỳ vọng” hiệu năng ở các ngôn ngữ đó ngang với tiếng Anh [38]. Đây là lời công ty tự nói về giới hạn sản phẩm của chính công ty.

Chưa rõ: Meta AI có mở cho người dùng tại Việt Nam lúc ra mắt hay không. Danh sách quốc gia trong Meta Newsroom [39] lúc công bố không gồm Việt Nam; bài vẫn không kết luận tình trạng sau đó trong kỳ.

Cách DCA đọc lớp tiếng Việt: trong quý 2, tiếng Việt xuất hiện trên các trang công bố chủ yếu ở dạng số liệu do công ty tự đo, còn những tính năng ấn tượng nhất hoặc chưa phát hành, hoặc mới hỗ trợ tiếng Anh. Người Việt vẫn dùng được phần văn bản và hình ảnh của GPT-4o hay Claude 3.5 Sonnet, nhưng quãng đường từ sân khấu đến người dùng tiếng Việt dài hơn so với người dùng tiếng Anh ở Mỹ.

3. Khi AI có giọng nói và gương mặt: lòng tin thuộc về ai?

Khi AI bắt đầu có “giọng người”, câu hỏi giọng nói và gương mặt thuộc về ai trở nên cụ thể hơn.

Giọng Sky. Ngày 13/5, cùng ngày ra mắt GPT-4o theo giờ Mỹ, Sam Altman, CEO của OpenAI, đăng một từ duy nhất: “her”. NBC News đặt chi tiết này cạnh tranh cãi về việc giọng Sky của ChatGPT nghe giống diễn viên Scarlett Johansson [40]. OpenAI tạm dừng giọng Sky; công ty ghi việc dừng có hiệu lực từ 19/5, tuyên bố của Altman ra ngày 20/5, và báo Việt đưa tin ngày 21/5 [41][42][43].

Theo OpenAI, Sky là giọng của một diễn viên khác, được chọn trước khi công ty liên hệ Johansson. Cũng theo dòng thời gian OpenAI công bố và cập nhật ngày 22/5, Altman lại liên hệ phía Johansson ngày 10/5/2024 [41]. Đây là phiên bản sự việc do một bên đưa ra. Trong phạm vi nguồn của kỳ này, chưa có thông tin về việc Johansson có khởi kiện hay không, nên bài không suy đoán.

Deepfake gọi video ở Việt Nam. Deepfake là hình ảnh hoặc giọng nói giả mạo do AI tạo ra. Quanh dịp nghỉ lễ 30/4–1/5, Cục An toàn thông tin và báo chí cảnh báo các hình thức lừa đảo trực tuyến, trong đó có cuộc gọi video deepfake giả làm người thân để vay tiền; các bài đăng ngày 28/4, 30/4 và 2/5 [4][5][44]. Chưa có số liệu chính thức về số vụ hay thiệt hại riêng trong quý 2, nên bài không nêu con số.

Theo cách DCA đọc, hai câu chuyện là một vấn đề nhìn từ hai đầu: giọng AI càng giống người thì câu hỏi “giọng này của ai” càng khó tránh, và gương mặt, giọng nói của người thân càng khó là bằng chứng đủ chắc. Đây là nhận định, không phải kết luận về mức độ phổ biến của lừa đảo.

Âm nhạc: Suno và Udio bị kiện. Ngày 24/6 theo giờ Mỹ, Hiệp hội Ngành Thu âm Mỹ (RIAA) — cách gọi theo VietnamPlus — công bố các vụ kiện bản quyền nhằm vào Suno và Udio, hai nền tảng sáng tác nhạc bằng AI; đứng đơn là Sony Music, Universal và Warner. VietnamPlus đưa tin ngày 25/6 [45]. Đến hết kỳ, chưa có phán quyết.

Recall và quyền riêng tư. Recall ở phần 2 cũng thuộc mạch này: một tính năng gắn với dữ liệu cá nhân trên máy đã chuyển sang tự chọn bật và lùi phát hành, sau khi giới bảo mật lên tiếng [25][27]. Các nguồn không cho biết đầy đủ cân nhắc nội bộ của Microsoft.

4. Ai giữ phanh cho người làm AI?

Phần này hỏi một câu khác: ai giám sát chính các công ty làm AI?

Biến động ở OpenAI. Tối 14/5 giờ Mỹ (ET), tương ứng sáng 15/5 giờ Việt Nam, Ilya Sutskever và Jan Leike thông báo rời công ty [46][47][48]. Ngày 17/5, Leike viết rằng văn hóa an toàn ở OpenAI đã bị đặt sau những “sản phẩm hào nhoáng” — bản dịch của DCA từ cụm tiếng Anh “shiny products” [46][48]. Nhóm Superalignment, một nhóm nghiên cứu về an toàn AI của OpenAI, bị giải thể. Khi lập nhóm, OpenAI từng cam kết dành 20% năng lực tính toán cho nhóm [48].

Ngày 28/5, hội đồng quản trị OpenAI lập Ủy ban An toàn và An ninh, gồm Bret Taylor, Adam D’Angelo, Nicole Seligman và Sam Altman. Ủy ban có 90 ngày để đưa khuyến nghị. Trong cùng thông báo, OpenAI cho biết đã bắt đầu huấn luyện một mô hình mới. Ngày 18/6, công ty bổ sung Paul Nakasone vào ủy ban [49][50]. Đây là thông tin do OpenAI công bố. Điểm đáng chú ý: ủy ban có CEO của chính công ty làm thành viên.

Ngày 4/6, một nhóm nhân viên và cựu nhân viên của OpenAI và Google DeepMind công bố thư “A Right to Warn” (Quyền được cảnh báo), cảnh báo về các rủi ro của ngành AI [51][52]. Chưa tìm thấy báo Việt chính thống đưa tin về lá thư.

Cam kết Seoul. Ngày 21/5, tại hội nghị AI ở Seoul, 16 công ty đưa ra bộ “Frontier AI Safety Commitments”, tức các cam kết an toàn cho những mô hình AI tiên tiến nhất [53][54]. Đây là cam kết tự nguyện của doanh nghiệp, không phải luật. Việt Nam có tham gia hay ký gì tại Seoul hay không, các nguồn hiện có chưa cho biết; bài không viết là có.

Hội đồng EU. Cũng ngày 21/5, Hội đồng EU, nơi đại diện chính phủ các nước thành viên, thông qua lần cuối Đạo luật AI [55][56]. Đây là bước tiếp theo sau cuộc bỏ phiếu của Nghị viện châu Âu ngày 13/3 (trước kỳ), mà DCA đã viết trong bài về quý 1. Thông qua chưa đồng nghĩa với có hiệu lực; các mốc tiếp theo nằm ở phần “Nhìn lại sau kỳ”.

Cách DCA đọc phần này: cùng ngày 21/5 có hai kiểu “phanh” rất khác nhau — một bên là cam kết tự nguyện do chính các công ty đưa ra, bên kia là đạo luật đi qua quy trình lập pháp. Trong khi đó, ở OpenAI, những người gắn với công việc an toàn rời đi và lên tiếng công khai. Các nguồn trong kỳ không cho phép kết luận quan hệ nhân quả giữa các sự kiện này, nhưng chúng xảy ra giữa lúc các sản phẩm mới được ra mắt dồn dập.

5. Việt Nam xây nền: hạ tầng, nhân lực, quy tắc

Ở Việt Nam, quý 2 chủ yếu là những bước xây nền ít hào nhoáng hơn.

Hạ tầng. Ngày 23/4, FPT và NVIDIA ký thỏa thuận hợp tác toàn diện, trong đó có kế hoạch xây nhà máy AI trị giá 200 triệu USD; VietnamPlus, VnExpress và Dân trí cùng đưa tin [57][58][59]. Quy mô, tiến độ và cấu hình cụ thể lấy từ thông cáo của FPT [60], nên là tuyên bố của công ty.

Nhân lực. Ngày 13/6, Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông (PTIT) và VinAI ký biên bản ghi nhớ hợp tác đào tạo nhân lực AI chất lượng cao [61][62]. Một trong hai nguồn là trang của chính PTIT. Biên bản ghi nhớ là thỏa thuận ý định, chưa phải chương trình đã chạy.

Quy tắc. Ngày 12/4, Báo Chính phủ đưa tin Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN) sẽ xây dựng khuyến nghị về đạo đức AI ở Việt Nam [63]. Đến ngày 11/6, Bộ KH&CN ban hành Quyết định 1290/QĐ-BKHCN, hướng dẫn 9 nguyên tắc nghiên cứu và phát triển hệ thống AI có trách nhiệm: hợp tác và đổi mới, minh bạch, kiểm soát, an toàn, bảo mật, quyền riêng tư, tôn trọng quyền con người, hỗ trợ người dùng, và trách nhiệm giải trình. Báo Chính phủ đưa tin ngày 14/6 [64][65]. Điểm quan trọng: đây là tài liệu khuyến khích áp dụng, không phải quy định bắt buộc.

Ngày 25/6, một tọa đàm về quản trị AI ở Đông Nam Á diễn ra tại Hà Nội; Học viện Ngoại giao đăng tin ngày 28/6 [66].

Doanh nghiệp. Ngày 29/5, trang của Bộ KH&CN đăng bài với nội dung MISA cho rằng ứng dụng AI giúp doanh nghiệp tăng năng suất “gấp 10 lần” [67]. Đây là lời của một công ty bán sản phẩm AI, chưa rõ đo trên nhiệm vụ nào, nhóm nào, và chưa có kiểm chứng độc lập.

Zalo thử nghiệm zSticker, tính năng dùng AI tạo sticker, từ 17 đến 23/6. Theo con số do phía Zalo đưa ra, có khoảng 8,6 triệu sticker được tạo trong 7 ngày [68][69]. Lưu ý thời gian: đợt thử nghiệm nằm trong kỳ, nhưng hai bài báo về kết quả đều đăng ngày 4/7, sau kỳ. Trong phạm vi nghiên cứu của bài, đây là một trong số ít ví dụ sản phẩm AI tiêu dùng của doanh nghiệp Việt có nguồn rõ trong quý 2.

Cách DCA đọc phần này: Việt Nam trong quý 2 đầu tư vào tầng nền (hạ tầng tính toán, đào tạo nhân lực, nguyên tắc định hướng) nhiều hơn là ra mắt sản phẩm lớn. Phần lớn số liệu đi kèm vẫn là tuyên bố của các bên tham gia, chưa có đánh giá từ bên ngoài.

Kết: hai câu hỏi cho mỗi lời hứa trên sân khấu

Hiểu biết quan trọng nhất từ quý 2/2024 có thể nói ngắn gọn: ngày một tính năng được trình diễn không phải ngày người dùng được dùng, và với người dùng tiếng Việt, khoảng cách ấy thường còn dài hơn. Đến hết 30/6, giọng nói mới của GPT-4o bị hoãn, Astra chưa có ngày, Veo và Imagen 3 chưa phát hành rộng, Recall bị lùi, Apple Intelligence chỉ hẹn tiếng Anh Mỹ. Những gì đã đến tay người dùng cũng đi kèm số liệu chủ yếu do chính công ty tự đo.

Từ đó, mỗi lời hứa trên sân khấu nên được đọc kèm hai câu hỏi: khi nào đến tay người dùng, và có tiếng Việt không. Hai câu hỏi ấy không làm màn trình diễn kém ấn tượng; chúng đặt lời hứa vào đúng thời điểm.

Quý 2 cũng biến giọng nói và gương mặt thành vấn đề lòng tin, trong khi cơ chế giám sát người làm AI phần lớn vẫn là cam kết tự nguyện và ủy ban nội bộ, trừ một đạo luật ở châu Âu đang trên đường có hiệu lực.

Một số câu hỏi vẫn mở và đáng theo dõi: con số tokenizer tiếng Việt của OpenAI có được kiểm chứng độc lập hay không; Meta AI có thực sự đến Việt Nam hay không; và Quyết định 1290, vốn chỉ mang tính khuyến khích, sẽ được doanh nghiệp áp dụng đến đâu.

Nhìn lại sau kỳ

Các mốc dưới đây xảy ra sau ngày 30/6/2024, chỉ để làm rõ bối cảnh.

Ngày 12/7/2024: Đạo luật AI được đăng trên Công báo EU [70]. Ngày 1/8/2024: đạo luật có hiệu lực; các nghĩa vụ áp dụng theo từng giai đoạn [71]. Bài viết không đưa ra tư vấn pháp lý về nghĩa vụ hiện hành.

Tháng 7/2024: Theo cổng dự thảo Bộ KH&CN, hồ sơ Luật Công nghiệp công nghệ số được đăng lấy ý kiến từ 2/7/2024 đến 2/9/2024; ngày 24/7/2024 Bộ tổ chức hội nghị góp ý [72][70]. Dự thảo (bản xin ý kiến) có quy định về trí tuệ nhân tạo, gồm yêu cầu sản phẩm công nghệ số do AI tạo ra phải dán nhãn nhận dạng.

Ngày 18/9/2024: Apple cho biết Apple Intelligence sẽ hỗ trợ tiếng Việt “từ năm sau” [73]. Đó vẫn là một lời hẹn.

Llama và chế độ giọng nói của GPT-4o: trong kỳ, Meta cho biết các mô hình Llama 3 lớn nhất, “trên 400B tham số”, vẫn đang được huấn luyện [38]. Bản alpha chế độ giọng nói mới của GPT-4o cũng ra mắt sau kỳ.

Tài liệu tham khảo

“(công ty)” là nguồn do công ty/cơ quan tự công bố; “(sau kỳ)” chỉ dùng làm bối cảnh. Tên trong ngoặc kép là tiêu đề đọc trực tiếp từ trang; các mục khác là mô tả ngắn.

OpenAI, “Hello GPT-4o”, 13/5/2024 (công ty) — https://openai.com/index/hello-gpt-4o/
Lao Động, ChatGPT chưa thể có chế độ giọng nói, 26/6/2024 — https://laodong.vn/cong-nghe/chatgpt-chua-the-co-che-do-giong-noi-1357938.ldo
Người Lao Động (tuoitre.vn/nld), “Tính năng AI của Apple chỉ dùng được trên iPhone 15 Pro và Pro Max, chưa hỗ trợ tiếng Việt”, 11/6/2024 — https://tuoitre.vn/nld/tinh-nang-ai-cua-apple-chi-dung-duoc-tren-iphone-15-pro-va-pro-max-chua-ho-tro-tieng-viet-196240611130241405.htm
Giáo dục và Thời đại, “Cảnh báo các hình thức lừa đảo trực tuyến dịp nghỉ lễ 30/4”, 28/4/2024 — https://giaoducthoidai.vn/canh-bao-cac-hinh-thuc-lua-dao-truc-tuyen-dip-nghi-le-304-post681230.html
CafeF, Phòng tránh lừa đảo trực tuyến dịp nghỉ lễ: cảnh báo lừa đảo bằng công nghệ deepfake, 30/4/2024 — https://cafef.vn/phong-tranh-lua-dao-truc-tuyen-dip-nghi-le-canh-bao-lua-dao-bang-cong-nghe-deepfake-188240430074008277.chn
VnExpress, OpenAI ra mô hình AI miễn phí và giọng con người, 14/5/2024 — https://vnexpress.net/openai-ra-mo-hinh-ai-mien-phi-va-giong-con-nguoi-4745714.html
OpenAI, “Introducing GPT-4o and more tools to ChatGPT free users”, 13/5/2024 (công ty) — https://openai.com/index/gpt-4o-and-more-tools-to-chatgpt-free/
VnExpress, Loạt sản phẩm đậm chất AI tại Google I/O 2024, 15/5/2024 — https://vnexpress.net/loat-san-pham-dam-chat-ai-tai-google-i-o-2024-4746136.html
Google, 100 things we announced at I/O 2024, 14–15/5/2024 (công ty) — https://blog.google/innovation-and-ai/products/google-io-2024-100-announcements/
VnExpress, 36 giờ chạy đua của ngành AI, 16/5/2024 — https://vnexpress.net/36-gio-chay-dua-cua-nganh-ai-4746915.html
VnExpress, Microsoft ra loạt laptop AI, 21/5/2024 — https://vnexpress.net/microsoft-ra-loat-laptop-ai-4748497.html
VietnamPlus, “Microsoft ra mắt dòng máy tính cá nhân tích hợp sẵn công cụ AI”, 21/5/2024 — https://www.vietnamplus.vn/microsoft-ra-mat-dong-may-tinh-ca-nhan-tich-hop-san-cong-cu-ai-post954499.vnp
Microsoft, Introducing Copilot+ PCs, 20/5/2024 (công ty) — https://blogs.microsoft.com/blog/2024/05/20/introducing-copilot-pcs/
Apple Newsroom, Introducing Apple Intelligence, 10/6/2024 (công ty) — https://www.apple.com/newsroom/2024/06/introducing-apple-intelligence-for-iphone-ipad-and-mac/
Apple Newsroom Việt Nam, bản tiếng Việt, 11/6/2024 (công ty) — https://www.apple.com/vn/newsroom/2024/06/introducing-apple-intelligence-for-iphone-ipad-and-mac/
OpenAI, “OpenAI and Apple announce partnership…”, 10/6/2024 (công ty) — https://openai.com/index/openai-and-apple-announce-partnership/
VnExpress, ChatGPT được tích hợp trên toàn bộ nền tảng Apple, 11/6/2024 — https://vnexpress.net/chatgpt-duoc-tich-hop-tren-toan-bo-nen-tang-apple-4756726.html
Apple Security Research, Private Cloud Compute, 6/2024 (công ty) — https://security.apple.com/blog/private-cloud-compute/
VietnamNet, OpenAI ra mắt ChatGPT dành cho máy tính, 14/5/2024 — https://vietnamnet.vn/openai-ra-mat-chatgpt-danh-cho-may-tinh-2280588.html
Anthropic, Claude 3.5 Sonnet, metadata trang ghi 21/6/2024 (công ty) — https://www.anthropic.com/news/claude-3-5-sonnet
TechCrunch, Anthropic claims its latest model is best-in-class, 20/6/2024 — https://techcrunch.com/2024/06/20/anthropic-claims-its-latest-model-is-best-in-class/
CafeF, Claude 3.5 Sonnet tự tin trở thành AI mạnh và nhanh hơn GPT-4o của OpenAI, 25/6/2024 — https://cafef.vn/claude-35-sonnet-tu-tin-tro-thanh-ai-manh-va-nhanh-hon-gpt-4o-cua-openai-188240625135508465.chn
The Washington Post, bài về việc OpenAI hoãn voice mode GPT-4o, 25/6/2024 — https://www.washingtonpost.com/technology/2024/06/25/openai-delay-chatgpt-gpt-4o-voice-mode-safety/
VnExpress, Google giới thiệu tương lai của trợ lý AI, 15/5/2024 — https://vnexpress.net/google-gioi-thieu-tuong-lai-cua-tro-ly-ai-4746108.html
VnExpress, Tính năng AI trên Windows bị cho là thảm họa bảo mật, 4/6/2024 — https://vnexpress.net/tinh-nang-ai-tren-windows-bi-cho-la-tham-hoa-bao-mat-4753933.html
VietnamNet, Tính năng AI trên Windows trở thành ác mộng với giới bảo mật, 4/6/2024 — https://vietnamnet.vn/tinh-nang-ai-tren-windows-tro-thanh-ac-mong-voi-gioi-bao-mat-2287574.html
Windows Experience Blog, Update on the Recall preview feature for Copilot+ PCs, 7/6/2024, cập nhật 13/6; có cập nhật muộn hơn, sau kỳ (công ty) — https://blogs.windows.com/windowsexperience/2024/06/07/update-on-the-recall-preview-feature-for-copilot-pcs/
Tinhte, Microsoft hoãn phát hành tính năng Recall cho các máy Copilot+ PC, 14/6/2024 — https://tinhte.vn/thread/microsoft-hoan-phat-hanh-tinh-nang-recall-cho-cac-may-copilot-pc.3797842/
Tuổi Trẻ, AI của Google bị chỉ trích vì khuyên người dùng ăn đá, trộn keo vào sốt, 26/5/2024 — https://tuoitre.vn/ai-cua-google-bi-chi-trich-vi-khuyen-nguoi-dung-an-da-tron-keo-vao-sot-202405261137166.htm
VnExpress, Google giải thích tình trạng AI liên tục trả lời sai, 1/6/2024 — https://vnexpress.net/google-giai-thich-tinh-trang-ai-lien-tuc-tra-loi-sai-4752751.html
Google Search blog, giải thích về lỗi AI Overviews, 30/5/2024 (công ty) — https://blog.google/products-and-platforms/products/search/ai-overviews-update-may-2024/
VnExpress, AI Pin — thiết bị tương lai nhưng chưa hoàn thiện, 13/4/2024 — https://vnexpress.net/ai-pin-thiet-bi-tuong-lai-nhung-chua-hoan-thien-4733414.html
The Verge, Rabbit R1 review, 2/5/2024 — https://www.theverge.com/2024/5/2/24147159/rabbit-r1-review-ai-gadget
VnExpress, Điện thoại AI Rabbit R1 gây tranh cãi, 3/5/2024 — https://vnexpress.net/dien-thoai-ai-rabbit-r1-gay-tranh-cai-4741324.html
VnExpress, Lý do thiết bị AI chưa thể thay thế smartphone, 10/6/2024 — https://vnexpress.net/ly-do-thiet-bi-ai-chua-the-thay-the-smartphone-4756233.html
VnExpress, Meta đưa trợ lý AI lên Facebook, Messenger, 19/4/2024 — https://vnexpress.net/meta-dua-tro-ly-ai-len-facebook-messenger-4736097.html
VietnamPlus, “Meta gia tăng khả năng cạnh tranh với OpenAI”, 19/4/2024 — https://www.vietnamplus.vn/meta-gia-tang-kha-nang-canh-tranh-voi-openai-post941080.vnp
Meta AI, Introducing Meta Llama 3, 18/4/2024 (công ty) — https://ai.meta.com/blog/meta-llama-3/
Meta Newsroom, Meet Your New Assistant: Meta AI, Built With Llama 3, 18/4/2024 (công ty) — https://about.fb.com/news/2024/04/meta-ai-assistant-built-with-llama-3/
NBC News, về demo her và Scarlett Johansson, 20/5/2024 — https://www.nbcnews.com/tech/tech-news/openai-chatgpt-her-demo-video-scarlett-johannson-rcna153059
OpenAI, “How the voices for ChatGPT were chosen”, 19/5/2024, cập nhật 22/5 (công ty) — https://openai.com/index/how-the-voices-for-chatgpt-were-chosen/
VietnamPlus, “OpenAI tạm dừng giọng nói giống giọng của nữ diễn viên Scarlett Johansson”, 21/5/2024 — https://www.vietnamplus.vn/openai-tam-dung-giong-noi-giong-giong-cua-nu-dien-vien-scarlett-johansson-post954495.vnp
Tuổi Trẻ, OpenAI tạm dừng giọng nói giống Scarlett Johansson, 21/5/2024 — https://tuoitre.vn/openai-tam-dung-giong-noi-giong-scarlett-johansson-20240521092935053.htm
CafeF, Cảnh báo gia tăng lừa đảo bằng công nghệ Deepfake, 2/5/2024 — https://cafef.vn/canh-bao-gia-tang-lua-dao-bang-cong-nghe-deepfake-188240502105327342.chn
VietnamPlus, “Mỹ: Nhiều nền tảng sáng tác nhạc sử dụng trí tuệ nhân tạo bị kiện bản quyền”, 25/6/2024 — https://www.vietnamplus.vn/my-nhieu-nen-tang-sang-tac-nhac-su-dung-tri-tue-nhan-tao-bi-kien-ban-quyen-post960921.vnp
VnExpress, Sự rối ren tại công ty đứng sau ChatGPT, 19/5/2024 — https://vnexpress.net/su-roi-ren-tai-cong-ty-dung-sau-chatgpt-4747792.html
Znews, “Diễn biến đáng lo ngại ở OpenAI”, 20/5/2024 — https://tech.zingnews.vn/dien-bien-dang-lo-ngai-o-openai-post1476118.html
CNBC, OpenAI dissolves Superalignment team, 17/5/2024 — https://www.cnbc.com/2024/05/17/openai-superalignment-sutskever-leike.html
VietnamPlus, “Công ty OpenAI bắt đầu đào tạo một mô hình trí tuệ nhân tạo mới”, 30/5/2024 — https://www.vietnamplus.vn/cong-ty-openai-bat-dau-dao-tao-mot-mo-hinh-tri-tue-nhan-tao-moi-post956288.vnp
OpenAI, OpenAI Board Forms Safety and Security Committee, 28/5/2024, cập nhật 18/6 (công ty) — https://openai.com/index/openai-board-forms-safety-and-security-committee/
A Right to Warn about Advanced Artificial Intelligence, 4/6/2024 — https://righttowarn.ai/
The Guardian, OpenAI and Google DeepMind workers warn of AI industry risks, 4/6/2024 — https://www.theguardian.com/technology/article/2024/jun/04/openai-google-ai-risks-letter
Báo Tin tức (TTXVN), “Các công ty AI hàng đầu cam kết về an toàn”, 21/5/2024 — https://baotintuc.vn/khoa-hoc-cong-nghe/cac-cong-ty-ai-hang-dau-cam-ket-ve-an-toan-20240521184952488.htm
GOV.UK, Historic first as companies agree safety commitments, 21/5/2024 (chính phủ Anh, đồng chủ trì) — https://www.gov.uk/government/news/historic-first-as-companies-spanning-north-america-asia-europe-and-middle-east-agree-safety-commitments-on-development-of-ai
VietnamPlus, “Các nước thành viên Liên minh châu Âu thông qua lần cuối dự luật AI”, 21/5/2024 — https://www.vietnamplus.vn/cac-nuoc-thanh-vien-lien-minh-chau-au-thong-qua-lan-cuoi-du-luat-ai-post954667.vnp
TechCrunch, EU Council gives final nod, 21/5/2024 — https://techcrunch.com/2024/05/21/eu-council-gives-final-nod-to-set-up-risk-based-regulations-for-ai/
VietnamPlus, “FPT ‘bắt tay’ với NVIDIA mở nhà máy AI trị giá 200 triệu USD”, 23/4/2024 — https://www.vietnamplus.vn/fpt-bat-tay-voi-nvidia-mo-nha-may-ai-tri-gia-200-trieu-usd-post941695.vnp
VnExpress, Nvidia và FPT chi 200 triệu USD mở nhà máy AI, 23/4/2024 — https://vnexpress.net/nvidia-va-fpt-chi-200-trieu-usd-mo-nha-may-ai-4737099.html
Dân trí, FPT bắt tay Nvidia xây dựng nhà máy AI 200 triệu USD, 23/4/2024 — https://dantri.com.vn/cong-nghe/fpt-bat-tay-nvidia-xay-dung-nha-may-ai-200-trieu-usd-20240423145638274.htm
FPT, FPT ký thỏa thuận hợp tác toàn diện với NVIDIA, 23/4/2024 (công ty) — https://fpt.com/vi/tin-tuc/tin-fpt/fpt-ky-thoa-thuan-hop-tac-toan-dien-voi-nvidia
PTIT, PTIT và VinAI ký biên bản ghi nhớ hợp tác, 13/6/2024 (bên ký) — https://ptit.edu.vn/ptit-va-vinai-ky-bien-ban-ghi-nho-hop-tac-ve-dao-tao-va-xay-dung-nguon-nhan-luc-chat-luong-cao-trong-linh-vuc-tri-tue-nhan-tao/
Bộ KH&CN (mst.gov.vn), PTIT và VinAI ký biên bản ghi nhớ, 14/6/2024 — https://mst.gov.vn/ptit-va-vinai-ky-bien-ban-ghi-nho-hop-tac-dao-tao-nguon-nhan-luc-chat-luong-cao-ve-tri-tue-nhan-tao-197240614151516531.htm
Báo Chính phủ, Sẽ xây dựng khuyến nghị về đạo đức AI ở Việt Nam, 12/4/2024 — https://baochinhphu.vn/se-xay-dung-khuyen-nghi-ve-dao-duc-ai-o-viet-nam-102240411195141269.htm
Báo Chính phủ, “Bộ KH&CN hướng dẫn nguyên tắc nghiên cứu, phát triển AI có trách nhiệm”, 14/6/2024 — https://baochinhphu.vn/bo-khcn-huong-dan-nguyen-tac-nghien-cuu-phat-trien-ai-co-trach-nhiem-102240614101944763.htm
LuatVietnam, Quyết định 1290/QĐ-BKHCN ngày 11/6/2024 — https://luatvietnam.vn/khoa-hoc/quyet-dinh-1290-qd-bkhcn-2024-huong-dan-nguyen-tac-nghien-cuu-phat-trien-ai-co-trach-nhiem-447880-d1.html
Học viện Ngoại giao, Tọa đàm Quản trị trí tuệ nhân tạo (AI) tại Đông Nam Á, 28/6/2024 (sự kiện ngày 25/6) — https://dav.edu.vn/toa-dam-quan-tri-tri-tue-nhan-tao-ai-tai-dong-nam-a/
Bộ KH&CN (mst.gov.vn), Ứng dụng AI giúp doanh nghiệp gia tăng năng suất gấp 10 lần, 29/5/2024 (nội dung là tuyên bố công ty) — https://mst.gov.vn/ung-dung-ai-giup-doanh-nghiep-gia-tang-nang-suat-gap-10-lan-197240529081437943.htm
Znews, “AI của Zalo tạo ra gần 9 triệu sticker trong 7 ngày thử nghiệm”, 4/7/2024 (sau kỳ; thử nghiệm 17–23/6) — https://tech.zingnews.vn/ai-cua-zalo-tao-ra-gan-9-trieu-sticker-trong-7-ngay-thu-nghiem-post1484499.html
Người Đô Thị, zSticker AI, 4/7/2024 (sau kỳ) — https://nguoidothi.net.vn/zsticker-ai-44322.html
EUR-Lex, Official Journal of Regulation (EU) 2024/1689 (Công báo EU), 12/7/2024 (sau kỳ) — https://eur-lex.europa.eu/eli/reg/2024/1689/oj
Ủy ban châu Âu, AI Act enters into force, 1/8/2024 (sau kỳ) — https://commission.europa.eu/news-and-media/news/ai-act-enters-force-2024-08-01_en
Bộ KH&CN (mst.gov.vn), hội nghị lấy ý kiến dự thảo Luật Công nghiệp công nghệ số, 24/7/2024 (sau kỳ) — https://mst.gov.vn/hoi-nghi-lay-y-kien-gop-y-du-thao-luat-cong-nghiep-cong-nghe-so-197240724170028995.htm
VnExpress, Apple Intelligence hỗ trợ tiếng Việt từ năm sau, 18/9/2024 (sau kỳ) — https://vnexpress.net/apple-intelligence-ho-tro-tieng-viet-tu-nam-sau-4794431.html
The Verge, Richard Lawler, OpenAI delays ChatGPT Advanced Voice Mode, 25/6/2024 — https://www.theverge.com/2024/6/25/24186032/openai-chatgpt-mac-app-advanced-voice-mode-delayed