Nghị định đã mở sổ tay. Ai đủ sức tự phân loại rủi ro AI?

Góc nhìn · Nhìn lại Q2/2026 (1/4–30/6)

Tình huống minh họa, không phải sự kiện thật:

Giả sử đầu tháng 5/2026, chị Lan, chủ một phòng khám da liễu tư nhân nhỏ ở Buôn Ma Thuột, mở điện thoại xem lịch bệnh nhân. Trên Zalo OA (tài khoản chính thức trên Zalo) của phòng khám vẫn chạy một chatbot đặt lịch và trả lời “câu hỏi thường gặp” (FAQ), do chị thuê từ một đơn vị phần mềm trong tỉnh. Cùng buổi sáng, chị đọc tin về Nghị định hướng dẫn Luật AI vừa có hiệu lực từ 1/5. Chị không rõ “rủi ro cao” áp vào chatbot của mình ra sao. Chiều tối, mẹ chị gửi một video trên Facebook: một “bác sĩ” khuyên dùng liệu trình trị nám, giọng giống hệt một bác sĩ thật trên truyền hình. Chị Lan tắt máy và nhận ra hai chuyện đang diễn ra cùng lúc: nhà nước đã viết sổ tay phân loại, còn ngoài đời, AI giả chuyên gia vẫn chạy trên chính chiếc điện thoại ấy.

Chị Lan, phòng khám, chatbot và tin của mẹ đều là hư cấu minh họa. Những mốc quanh chị thì dựa trên tin có thật: Nghị định 142/2026/NĐ-CP có hiệu lực 1/5/2026 [1][3][4]; danh mục rủi ro cao, trong đó có lĩnh vực y tế, được ký ngày 30/6 (hiệu lực sau kỳ, xem «Nhìn lại sau kỳ») [5][6]; và cảnh báo về deepfake (video, giọng nói giả bằng AI) giả bác sĩ của Công an Quảng Ninh, được Dân trí đưa tin ngày 26/5 [35]. Tình huống này không kết luận chatbot của phòng khám tư “chắc chắn rủi ro cao”, vì phụ lục Quyết định 33 đặt điều kiện cụ thể cần đối chiếu trước khi khẳng định; cũng không nói chị Lan sẽ bị phạt hay luật sẽ bảo vệ được mọi người.

1. Sổ tay đã có: NĐ 142 và việc tự phân loại

Ngày 30/4/2026, Chính phủ ban hành Nghị định 142/2026/NĐ-CP quy định chi tiết một số điều và biện pháp thi hành Luật Trí tuệ nhân tạo. Nghị định có hiệu lực từ 1/5/2026 [1][3][4]. Bộ Khoa học và Công nghệ (KH&CN) giải thích nội dung nghị định ngày 2/5 [3]; Báo Chính phủ đưa tin ngày 8/5 [2].

Thay đổi quan trọng không nằm ở chỗ đã “có luật khung” — Luật AI 134/2025/QH15 có hiệu lực từ 1/3/2026, trước kỳ này [44] — mà ở chỗ quý này có sổ tay chi tiết. Nhà cung cấp phải tự phân loại hệ thống AI theo ba mức rủi ro (cao, trung bình, thấp) trước khi đưa vào sử dụng và chịu trách nhiệm trước pháp luật về kết quả phân loại [3][4].

Với hệ thống rủi ro cao, nghị định yêu cầu đánh giá sự phù hợp, hồ sơ kỹ thuật, kiểm soát rủi ro, cùng giám sát và can thiệp của con người. Kết quả kiểm định chuyên ngành hợp pháp đã có được kế thừa, tránh phải làm lại từ đầu [3][4]. Nói cách khác, nếu một phần mềm y tế đã qua kiểm định ngành, nhà cung cấp không buộc phải dựng lại toàn bộ bằng chứng từ đầu, nhưng vẫn phải chứng minh hệ thống AI của mình khớp với mức rủi ro đã tự xếp. Đây là cơ chế trên giấy; bài này không có số liệu về số doanh nghiệp đã nộp hồ sơ trong quý [Câu hỏi mở].

Tên lĩnh vực không tự cho biết một hệ thống thuộc mức rủi ro nào. “Y tế” trên danh mục sau này không có nghĩa mọi chatbot đặt lịch đều rủi ro cao; “giáo dục” cũng không có nghĩa mọi công cụ ôn bài đều chịu cùng một nghĩa vụ. Phụ lục danh mục, khi có hiệu lực, mới là nơi đặt điều kiện cụ thể. Trong quý này, điều chủ doanh nghiệp nhỏ và vừa (SME) cần nắm trước là ai phải tự xếp hạng, chứ chưa phải một bảng xếp hạng đã chốt.

Cũng trong nghị định này, cơ chế thử nghiệm có kiểm soát (sandbox) được chia ba cấp theo rủi ro, dữ liệu, quy mô và tác động. Trong phạm vi được chấp thuận, nghĩa vụ có thể được miễn, giảm hoặc điều chỉnh; kết quả thử nghiệm có thể dùng cho đánh giá phù hợp sau này [3][4]. Về hỗ trợ, nghị định ghi mức không quá 50% chi phí hợp lệ (tính toán, dữ liệu/mô hình, tư vấn kiểm thử), kèm “Phiếu hỗ trợ phát triển AI” và cụm liên kết AI [3][4]. Chương về hạ tầng cũng nhắc tới mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) tiếng Việt và tiếng dân tộc thiểu số [3][4].

Đọc cạnh nhau, sandbox và phiếu hỗ trợ nghe như đường tắt cho doanh nghiệp nhỏ. Nhưng đường tắt trên giấy vẫn cần người viết hồ sơ, theo dõi thử nghiệm và chứng minh phạm vi chấp thuận. Trong kỳ, nguồn của bài chưa tìm thấy trường hợp SME cụ thể nào nhận hỗ trợ, mới chỉ có quy định trên giấy [Câu hỏi mở]. Khoảng trống ấy quan trọng với người như chị Lan trong minh họa: nghị định đã mở cửa hỗ trợ, nhưng chưa cho thấy ai đã bước qua.

Nhãn nội dung AI: nghị định cũng làm rõ nghĩa vụ gắn nhãn với âm thanh, ảnh, video được tạo hoặc chỉnh sửa bằng AI, đặc biệt khi mô phỏng ngoại hình hay giọng nói của người thật, hoặc tái hiện sự kiện. Không bắt buộc gắn nhãn với việc sửa chính tả, tóm tắt hay dịch mà không làm sai lệch nội dung cơ bản, cũng như với nội dung nghiên cứu–phát triển chưa ra công chúng [3][4]. Quyền được biết được bàn tới trong bài về quý 4/2025 khi Luật được thông qua nay có thêm một lớp thực thi trong nghị định.

Với chị Lan trong tình huống minh họa, câu hỏi thực tế không còn là “có luật chưa” mà là: khi phòng khám thuê một chatbot “trắng nhãn” (sản phẩm dựng sẵn, mang tên phòng khám), chị là nhà cung cấp hay bên triển khai? Nghị định phân vai trên giấy, nhưng trong kỳ chưa có hướng dẫn thực địa bằng tiếng Việt dễ đọc cho SME [Câu hỏi mở]. Chatbot đặt lịch kèm FAQ y tế có thuộc danh mục rủi ro cao hay không cũng chưa thể khẳng định trước khi đối chiếu phụ lục Quyết định 33, mà danh mục ấy lại chưa có hiệu lực trong quý này [Câu hỏi mở]. Một đơn vị phần mềm trong tỉnh bán chatbot trắng nhãn cho nhiều phòng khám có thể ở vai nhà cung cấp; phòng khám chỉ bật OA và sửa câu trả lời có thể ở vai bên triển khai. Nhưng nguồn của bài không có án lệ hay hướng dẫn nào được công bố trong quý để chốt vai cho từng kiểu hợp đồng [Câu hỏi mở].

Giai đoạn chuyển tiếp do Điều 35 Luật Trí tuệ nhân tạo quy định: hệ thống đã vận hành trước ngày hiệu lực luật (1/3/2026) có 18 tháng (y tế, giáo dục, tài chính) hoặc 12 tháng (lĩnh vực khác) để hoàn thành nghĩa vụ; trong thời hạn đó được tiếp tục hoạt động trừ khi cơ quan quản lý yêu cầu tạm dừng vì nguy cơ nghiêm trọng. Không đọc ngày hiệu lực Nghị định 142 (1/5/2026) thành hạn cuối tuân thủ chung cho mọi hệ thống đang vận hành. Thông tư 05/2026/TT-BKHCN về khung đạo đức AI (10/3, trước kỳ) [45] chỉ là nền: thông tư áp dụng chủ yếu cho AI trong quản lý nhà nước và dịch vụ công, không thay cho nghị định chi tiết dành cho doanh nghiệp tư.

Nhận định của DCA: quý này đổi câu hỏi từ “có luật chưa” sang “ai đủ sức đọc sổ tay và tự phân loại đúng”. Trách nhiệm phân loại được đặt lên vai nhà cung cấp trước. SME và phòng khám tư — vốn thường thuê phần mềm có sẵn — đứng ở chỗ còn mờ nhất trên bản đồ thực thi: họ vừa là người dùng cuối của phần mềm, vừa có thể bị kéo vào nghĩa vụ nếu hợp đồng và cách triển khai khiến họ trở thành bên đưa hệ thống ra phục vụ bệnh nhân.

2. Đối chứng cùng quý: các hãng lớn tung agent, SME mở nghị định

Cùng những tuần Việt Nam mở sổ tay tuân thủ, sân khấu toàn cầu đẩy sản phẩm theo hướng agent, tức “máy nhận một đầu việc”. Phần này là đối chứng, không phải trục nghề nghiệp.

Rạng sáng 20/5 giờ Việt Nam (I/O ngày 19/5 giờ Mỹ), Google giới thiệu Gemini 3.5 Flash — theo Google, Flash trở thành mô hình mặc định của AI Mode và được triển khai trên ứng dụng Gemini — kèm Antigravity 2.0, Managed Agents, và Gemini Spark đang thử nghiệm hẹp (Mỹ, gói AI Ultra) [22][23][29]. Mọi điểm benchmark Terminal-Bench, GDPval hay MCP Atlas mà Google công bố đều là [Tuyên bố công ty] [22][29].

Tại Microsoft Build đầu tháng 6 (2–3/6; bài recap developer blog 8/6), Microsoft nêu bảy mô hình MAI, Scout / OpenClaw trên Windows và ứng dụng GitHub Copilot [36]. [37]

Ngày 8/6 (VnExpress 9/6 01:29), Apple tại WWDC giới thiệu thế hệ mới của Apple Intelligence và Siri AI, Private Cloud Compute, cùng hợp tác Gemini [24][25]. Theo Apple, tiếng Việt nằm trong danh sách ngôn ngữ của Apple Intelligence; người dùng trên thiết bị hỗ trợ dự kiến có quyền truy cập mùa thu với iOS 27 — lịch này là [Tuyên bố công ty] [24][25]. Riêng Siri AI (theo Apple) bắt đầu beta cuối năm nay cho tiếng Anh rồi mới mở rộng ngôn ngữ; không đọc tin WWDC thành “Siri AI tiếng Việt đã ra mắt rộng trong Q2”.

Trước đó, ngày 27/4, Mistral công bố Workflows ở dạng xem trước công khai (public preview): một chuỗi bước có điểm dừng để người duyệt [33]. Đây là một ví dụ khác về “máy làm theo quy trình có người canh”, cùng họ với các bản trình diễn agent ở I/O và Build.

Ý của phần này không phải SME Việt “tụt hậu”. Hai đồng hồ đang chạy song song: một chiếc đếm sản phẩm agent trên sân khấu, một chiếc đếm nghĩa vụ phân loại, sandbox và hồ sơ kỹ thuật. Người như chị Lan không cần chọn đồng hồ nào “đúng hơn”; điều cần là biết mình đang chạy theo đồng hồ nào khi mở nghị định.

Đối chứng này cũng giúp tránh một hiểu nhầm dễ có sau các quý trước. Bài về quý 1/2026 đã hỏi phần việc nào còn thuộc về người khi máy bấm “hoàn thành”. Quý này đặt câu hỏi kế tiếp ở tầng tổ chức nhỏ: khi máy đã nằm trong quy trình đặt lịch hay trả lời FAQ, ai trong chuỗi cung ứng phần mềm phải mở sổ tay rủi ro trước. Agent trên sân khấu I/O hay Build làm cho câu hỏi ấy gấp hơn, nhưng không trả lời thay cho phòng khám tư ở Buôn Ma Thuột trong minh họa.

3. Chủ quyền tiếng Việt dưới luật mới

Trong quý nghị định nhắc tới LLM tiếng Việt, mảng hạ tầng và mô hình nội địa cũng có vài mốc đáng ghi.

Ngày 4/5, Applied AI Lab tại Saigon AI Hub được công bố với sự tham gia của VNG, Đại học Quốc gia TP.HCM và Google Labs AI Futures Fund [20][21]. Theo thông cáo VNG và VietnamPlus, phòng thí nghiệm công bố 10 nhóm nghiên cứu đầu tiên, quy tụ gần 60 nhà nghiên cứu — đây là tuyên bố / đưa tin sự kiện, chưa phải kết quả đã đo [20][21].

Ngày 4/6, Viettel AI công bố VT-Super-120B-A12B: mô hình 120 tỷ tham số, kiến trúc dựa trên NVIDIA Nemotron 3 Super. Điểm VLMU và mô tả “nhóm dẫn đầu” cùng quy mô là [Tuyên bố công ty] [18][19]. Viettel cũng nêu kế hoạch về LLM tiếng Việt và AI Agent pháp luật [18][19].

Ngày 9–12/6, Vietnam AI Open Hackathon diễn ra tại Đà Nẵng với sự tham gia của Viettel, NVIDIA, Sovico và các đối tác khác [26][27]. Bài không dùng số đội vì các nguồn mâu thuẫn nhau. Hackathon là dịp thử nghiệm hạ tầng, chưa phải bằng chứng về sản phẩm cho người dùng hàng ngày.

WWDC cùng tuần cũng đặt tiếng Việt vào danh sách ngôn ngữ Apple Intelligence — nhưng theo lịch hãng công bố, tính năng chỉ đến vào mùa thu và trên thiết bị hỗ trợ [24][25]. Nghĩa là trên cùng một chiếc điện thoại, người dùng Việt có thể vừa thấy mô hình nội địa được quảng bá, vừa mở Gemini, Siri hay ChatGPT như thói quen cũ.

Cùng một văn bản, NĐ 142 vừa bắt nhà cung cấp tự phân loại, vừa có chương hạ tầng nhắc tới LLM tiếng Việt và tiếng dân tộc thiểu số [3][4]. Hai ý ấy không mâu thuẫn, nhưng cũng không tự nối thành một đường ống: có mô hình tiếng Việt chưa có nghĩa là phòng khám tư dùng được mô hình ấy thay cho chatbot thuê sẵn.

Câu hỏi mở không nằm ở số tham số: sau khi có phiếu hỗ trợ và cụm liên kết, ai được dùng mô hình và cụm máy tính nội địa — startup, viện nghiên cứu, hay doanh nghiệp đủ lớn để viết hồ sơ? Nguồn của bài chưa có câu trả lời thực địa [Câu hỏi mở]. Hackathon Đà Nẵng cho thấy có sân chơi thử nghiệm; lab Applied AI cho thấy có chỗ nghiên cứu. Còn “đường vào sản phẩm hàng ngày” — lịch hẹn, tin nhắn Zalo OA, câu trả lời FAQ — vẫn là mắt xích chưa xuất hiện trong nguồn của quý này.

Nhận định của DCA: chủ quyền ngôn ngữ không tự thành chủ quyền sản phẩm. Một mô hình 120 tỷ tham số và một lab hợp tác quốc tế là tín hiệu hạ tầng; chúng trở thành lựa chọn hàng ngày khi có đường dẫn rõ ràng từ cụm máy tới phòng khám, trường học và cửa hàng, mà đường dẫn ấy chưa được mô tả trong nguồn của quý này. Với độc giả phổ thông, câu hỏi thực dụng hơn khẩu hiệu chủ quyền là: ứng dụng đang mở trên máy mình chạy trên hạ tầng nào, dữ liệu đi đâu, và nếu sai thì ai trong chuỗi nhà cung cấp–triển khai phải mở hồ sơ rủi ro.

4. Vì sao phân loại không chỉ là giấy tờ

Cùng lúc nghị định chi tiết hóa nghĩa vụ với hệ thống AI, và danh mục rủi ro cao (QĐ 33) được ký vào cuối quý nhưng chưa áp dụng trong kỳ — đời thường vẫn xuất hiện các cảnh báo về nội dung giả chuyên gia.

Ngày 26/5, Dân trí đưa tin Công an Quảng Ninh cảnh báo về kiểu deepfake “bác sĩ AI” lên mạng tư vấn phác đồ, bán thuốc hoặc liệu trình với giá cao [35]. Bài này không gắn vụ ấy với nhân vật minh họa ở Buôn Ma Thuột, cũng không gọi tên bác sĩ hay nạn nhân thật.

Trong tháng 5, chuyên trang An ninh thủ đô trên Người đưa tin đăng cảnh báo của Công an tỉnh An Giang về thủ đoạn chiếm tài khoản Zalo, dùng AI giả danh người quen để vay tiền (18/5) [38]. Đây là cảnh báo an ninh mạng trong cùng quý với nghị định, không phải thống kê quốc gia về lừa đảo AI được kiểm trong nguồn của bài.

Ngày 30/6 — ngày cuối quý — Thủ tướng ký Quyết định 33/2026/QĐ-TTg ban hành danh mục AI rủi ro cao, gồm các lĩnh vực như giáo dục, dân tộc–tôn giáo, y tế, ngân hàng, tố tụng, giao thông vận tải [5][6]. Quyết định chưa áp dụng trong quý này; ngày hiệu lực nằm sau kỳ (xem «Nhìn lại sau kỳ»). Điều kiện cụ thể trong phụ lục (ví dụ hệ thống dùng AI tự động kiểm tra, đánh giá hoặc xếp hạng người học trong giáo dục, theo tường thuật Bộ KH&CN sau kỳ) quan trọng hơn tên lĩnh vực — và cần đối chiếu phụ lục PDF trước khi khẳng định một chatbot FAQ y tế có thuộc nhóm nào [6][7] [Câu hỏi mở]. Số “46 hệ thống” do Bộ KH&CN nêu ngày 3/7 là một phần sau kỳ; nếu dùng, chỉ như số cơ quan công bố, không phải số hệ thống đã triển khai [7].

Đặt cạnh nhau, hai lớp sự kiện cùng quý tạo một khoảng lệch dễ thấy. Một bên, nhà nước chuẩn bị danh mục và nghĩa vụ cho hệ thống AI chạm quyền lợi con người ở y tế, ngân hàng, giáo dục. Bên kia, người dân vẫn gặp nội dung đội lốt chuyên gia trên mạng xã hội, đúng lúc nghị định cũng nêu nghĩa vụ gắn nhãn với nội dung nghe nhìn mô phỏng người thật. Nhãn và phân loại nhằm vào nhà cung cấp/hệ thống; chúng không tự động gắn lên mọi video Facebook mà mẹ chị Lan trong minh họa có thể gửi.

Ý của mục này: phân loại và nhãn là công cụ; chúng không tự xóa video “bác sĩ” giả trên bảng tin mạng xã hội. Với người đọc phổ thông, thói quen dừng lại và kiểm tra qua kênh khác vẫn cần song song với sổ tay pháp lý. Đây là nhận định của DCA, không phải đánh giá hiệu lực thực thi của nghị định trong quý, cũng không suy từ một tin Quảng Ninh ra xu hướng toàn quốc.

Hộp nối mạch: những mốc quanh quý

• Đua mô hình (tháng 4–5): Claude Opus 4.7 (16/4) [31]; GPT-5.5 (23/4 giờ Mỹ; VnExpress 24/4 dẫn cùng DeepSeek) [28][32]; DeepSeek V4 Preview (24/4) [28]; Muse Spark của Meta (8/4, mở rộng giọng nói/kính 12/5) [30]. Mọi benchmark là [Tuyên bố công ty].
• ILO Việt Nam (16/4): khoảng 11,5 triệu việc làm (20,8%) có nhiệm vụ tiếp xúc tiềm năng với AI tạo sinh (GenAI) — không phải dự báo mất việc; nữ 24,1% / nam 17,8%; khoảng 1 triệu (1,8%) thuộc nhóm tiếp xúc cao nhất [15][16][17].
• EU (7/5): thỏa thuận chính trị về gói Omnibus đơn giản hóa quy định AI — rủi ro cao Annex III từ 2/12/2027, Annex I từ 2/8/2028; cấm ứng dụng “nudifier” trong gói [40]. Mốc Omnibus có hiệu lực khoảng 27/7 nằm sau kỳ [41].

Kết: sổ tay đã mở, đáp án thực địa còn đang viết

Q2/2026 không phải quý của một demo duy nhất. Đó là quý Việt Nam có nghị định chi tiết về phân loại rủi ro AI và, vào ngày cuối quý, có quyết định ban hành danh mục rủi ro cao (chưa áp dụng ngay). Cùng quý, sân khấu I/O, Build và WWDC đưa agent và trợ lý tới trước mắt người dùng toàn cầu; hạ tầng tiếng Việt có thêm lab mới và mô hình 120 tỷ tham số (theo tuyên bố của doanh nghiệp); còn bảng tin mạng xã hội vẫn có chỗ cho “bác sĩ” giả.

Điều bài làm sáng tỏ là câu hỏi trung tâm đã đổi: không còn là “có luật chưa”, mà là “ai đủ sức tự phân loại đúng, và hỗ trợ trên giấy có chạm tới SME, phòng khám tư, công ty edtech nhỏ hay không”. Ba lớp cần tách khi đọc tin quý này: sự kiện có nguồn (ngày ban hành, hiệu lực, cảnh báo công an), tuyên bố công ty/đối tác (điểm benchmark, số nhóm nghiên cứu, lịch ra mắt mùa thu), và câu hỏi thực thi còn để mở (vai trò pháp lý của bên thuê chatbot, điều kiện phụ lục danh mục, trường hợp SME nhận hỗ trợ).

Điều bài không kết luận: chatbot của một phòng khám cụ thể thuộc mức rủi ro nào; sandbox và phiếu hỗ trợ đã tới tay ai; LLM nội địa đã thành sản phẩm hàng ngày hay chưa; deepfake giả chuyên gia đang giảm hay chỉ đổi hình thức. Những câu ấy thuộc về quý sau, nhất là sau ngày danh mục có hiệu lực, và cần nguồn thực địa thay vì suy diễn từ văn bản.

Với chị Lan trong tình huống minh họa, sổ tay đã mở trên máy. Muốn có đáp án cho chatbot đặt lịch của phòng khám, chị vẫn phải đọc phụ lục khi danh mục có hiệu lực và hỏi cho đúng vai trò pháp lý của mình; song song với đó là giữ thói quen nghi ngờ những video “bác sĩ” trên bảng tin. Bài này không thay cho tư vấn pháp lý.

Nhìn lại sau kỳ

Các mốc dưới đây không được kể như sự kiện của Q2/2026; chúng chỉ giúp người đọc biết cần theo dõi gì tiếp:

• 3/7/2026: Bộ KH&CN nêu “46 hệ thống” thuộc nhóm rủi ro cao — một phần sau kỳ; dùng như số cơ quan công bố [7].
• ~27/7/2026: AI Omnibus của EU vào hiệu lực theo nguồn Commission (thỏa thuận chính trị 7/5 là trong kỳ) [40][41].
• 15/8/2026: Quyết định 33/2026/QĐ-TTg (ký 30/6) có hiệu lực — danh mục AI rủi ro cao bắt đầu áp dụng [5][6].
• AI Day / AI Awards Việt Nam 2026 (5/11), QĐ 1671/QĐ-TTg (28/8), TT 53/2026/TT-NHNN (30/9): sau kỳ; không dùng làm sự kiện quý.

Tài liệu tham khảo

Nghị định, danh mục, pháp lý VN

1. Công báo, Nghị định 142/2026/NĐ-CP (ban hành 30/4/2026, hiệu lực 1/5/2026; Công báo số 278) — https://congbao.chinhphu.vn/van-ban/nghi-dinh-so-142-2026-nd-cp-469480.htm
2. Báo Chính phủ / media.chinhphu, Ban hành Nghị định quy định chi tiết… Luật AI, 8/5/2026 18:58 — https://media.chinhphu.vn/ban-hanh-nghi-dinh-quy-dinh-chi-tiet-mot-so-dieu-va-bien-phap-thi-hanh-luat-tri-tue-nhan-tao-102260508162952667.htm
3. Bộ KH&CN, Quản lý AI theo mức độ rủi ro, mở cơ chế thử nghiệm…, 2/5/2026 20:39 — https://mst.gov.vn/quan-ly-ai-theo-muc-do-rui-ro-mo-co-che-thu-nghiem-cho-cong-nghe-moi-197260812195240774.htm
4. Cổng văn bản Chính phủ, NĐ 142/2026/NĐ-CP — https://vanban.chinhphu.vn/?docid=218029&pageid=27160
5. Công báo, Quyết định 33/2026/QĐ-TTg (ban hành 30/6/2026, hiệu lực 15/8/2026) — https://congbao.chinhphu.vn/van-ban/quyet-dinh-so-33-2026-qd-ttg-469951.htm
6. PDF ký số QĐ 33/2026/QĐ-TTg — https://datafiles.chinhphu.vn/cpp/files/vbpq/2026/7/33-qdttg.signed.pdf
7. Bộ KH&CN, 46 hệ thống AI được xếp vào nhóm rủi ro cao…, 3/7/2026 (một phần sau kỳ) — https://mst.gov.vn/46-he-thong-ai-duoc-xep-vao-nhom-rui-ro-cao-phai-quan-ly-nghiem-ngat-197260703152945179.htm

ILO (hộp nối mạch)

15. ILO, Generative AI and Jobs in Viet Nam (PDF bản tóm lược), 4/2026 — https://www.ilo.org/sites/default/files/2026-04/ILO%20Brief_Generative%20AI_ENG.pdf
16. ILO publications page — https://www.ilo.org/publications/generative-ai-and-jobs-viet-nam-labour-market-exposure-and-policy
17. Nhân Dân, Trí tuệ nhân tạo tạo sinh tác động tới thị trường lao động Việt Nam, 16/4/2026 — https://nhandan.vn/tri-tue-nhan-tao-tao-sinh-tac-dong-toi-thi-truong-lao-dong-viet-nam-post956014.html

Việt Nam — mô hình, lab, hackathon

18. VnExpress, Mô hình ngôn ngữ lớn tiếng Việt với 120 tỷ tham số, 4/6/2026 18:35 — https://vnexpress.net/mo-hinh-ngon-ngu-lon-tieng-viet-voi-120-ty-tham-so-5082057.html
19. VnEconomy, Mô hình AI tiếng Việt 120 tỷ tham số… — https://vneconomy.vn/mo-hinh-ai-tieng-viet-120-ty-tham-so-hieu-suat-thuoc-nhom-dan-dau-cung-quy-mo.htm
20. VNG, SAIH–Google hợp tác Applied AI Lab, 4/5/2026 — https://vng.com.vn/news/press-release/saih-google-hop-tac.html
21. VietnamPlus, Ra mắt mô hình Applied AI Lab…, 4/5/2026 — https://www.vietnamplus.vn/ra-mat-mo-hinh-applied-ai-lab-thuc-day-phat-trien-ai-tai-viet-nam-post1108383.vnp
22. VietTimes, Khởi tranh Vietnam AI Open Hackathon, 9/6/2026 — https://viettimes.vn/khoi-tranh-cuoc-thi-vietnam-ai-open-hackathon-post201353.html
23. Dân trí, Viettel khởi động Vietnam AI Open Hackathon 2026 cùng NVIDIA, 10/6/2026 — https://dantri.com.vn/cong-nghe/viettel-khoi-dong-vietnam-ai-open-hackathon-2026-cung-nvidia-20260610223358984.htm

Google I/O / Apple WWDC

22. VnExpress, Google ra mô hình Gemini 3.5, thúc đẩy dùng AI agent, 20/5/2026 01:00 — https://vnexpress.net/google-ra-mo-hinh-gemini-3-5-thuc-day-dung-ai-agent-5075833.html
23. Thanh Niên, Google giới thiệu Gemini Spark…, 20/5/2026 — https://thanhnien.vn/google-gioi-thieu-gemini-spark-tro-ly-ai-giong-nguoi-that-hon-bao-gio-het-185260520131119943.htm
24. VnExpress, Apple bắt tay Google để ‘tái sinh’ Siri, 9/6/2026 01:29 — https://vnexpress.net/apple-bat-tay-google-de-tai-sinh-siri-5083419.html
25. Apple Newsroom, WWDC26: next generation of Apple Intelligence, Siri AI…, 8/6/2026 — https://www.apple.com/newsroom/2026/06/apple-unveils-next-generation-of-apple-intelligence-siri-ai-and-more/
26. Google Blog, 100 things we announced at I/O 2026, 20/5/2026 — https://blog.google/innovation-and-ai/technology/ai/google-io-2026-all-our-announcements/

Mô hình toàn cầu / workflow

28. VnExpress, DeepSeek ra mô hình V4 (có dẫn GPT-5.5), 24/4/2026 12:16 — https://vnexpress.net/deepseek-ra-mo-hinh-v4-5066619.html
29. Meta, Introducing Muse Spark, 8/4/2026 (cập nhật 12/5) — https://about.fb.com/news/2026/04/introducing-muse-spark-meta-superintelligence-labs/
30. Anthropic, Introducing Claude Opus 4.7, 16/4/2026 — https://www.anthropic.com/news/claude-opus-4-7
31. OpenAI, Introducing GPT-5.5 — https://openai.com/index/introducing-gpt-5-5/
32. Mistral, Workflows, 27/4/2026 — https://mistral.ai/news/workflows/

Lừa đảo / tin cậy

35. Dân trí, “Bác sĩ AI” lên mạng tư vấn phác đồ, bán thuốc giá cao, 26/5/2026 14:09 — https://dantri.com.vn/phap-luat/bac-si-ai-len-mang-tu-van-phac-do-ban-thuoc-gia-cao-20260526140135173.htm
36. Người đưa tin (antt.nguoiduatin.vn) / Công an tỉnh An Giang, Cảnh báo chiếm tài khoản Zalo, dùng AI giả danh…, 18/5/2026 — https://antt.nguoiduatin.vn/canh-bao-thu-doan-chiem-tai-khoan-zalo-dung-ai-gia-danh-nguoi-quen-de-muon-tien-205260518100901866.htm

Microsoft Build / EU

36. Microsoft for Developers, Build 2026 recap, 8/6/2026 — https://developer.microsoft.com/blog/build-recap/
37. Microsoft Build 2026 hub — https://news.microsoft.com/build-2026/
38. European Commission digital-strategy, EU agrees to simplify AI rules…, 7/5/2026 — https://digital-strategy.ec.europa.eu/en/news/eu-agrees-simplify-ai-rules-boost-innovation-and-ban-nudification-apps-protect-citizens
39. European Commission, AI Omnibus enters into force (sau kỳ) — https://digital-strategy.ec.europa.eu/en/news/ai-omnibus-enters-force

Luật AI / TT 05 (trước kỳ)

44. Bộ KH&CN (MST), AI là công cụ hỗ trợ, quyết định cuối cùng vẫn là của con người (Luật AI hiệu lực 1/3/2026), 1/3/2026 — https://mst.gov.vn/ai-la-cong-cu-ho-tro-quyet-dinh-cuoi-cung-van-la-con-nguoi-19726030111172663.htm
45. Thông tư 05/2026/TT-BKHCN (khung đạo đức AI) — https://vanban.chinhphu.vn/?docid=217165&pageid=27160