Mở cửa lệch nhịp: AI đến với người dùng Việt Nam ra sao trong quý 4/2024

Giả sử Lan bán phụ kiện điện thoại trong một sạp nhỏ ở Cần Thơ. Đầu tháng 12/2024, cô thấy bạn bè trên Messenger khoe biểu tượng Meta AI trả lời tiếng Việt miễn phí. Cùng tuần, nhóm bạn làm freelance chuyển cho nhau tin ChatGPT Pro 200 USD/tháng và Sora tạo video; một người…

Góc nhìn · Nhìn lại từ ngày 1/10 đến 31/12/2024

Tình huống minh họa, không phải sự kiện thật:

Lan tự hỏi: cùng một quý, vì sao có thứ đã nằm trong app mình dùng mỗi ngày, có thứ phải trả bằng vài lần doanh thu tuần của sạp, và có thứ trên iPhone mới vẫn chưa hiểu tiếng Việt?

Lan là nhân vật giả định, nhưng các chi tiết dựa trên tin có thật: tường thuật người dùng Việt Nam dùng được Meta AI miễn phí trên trình duyệt, Messenger và Instagram khoảng ngày 5/12 [1], nối chuỗi thông báo từ đầu quý [2][3][4]; gói ChatGPT Pro 200 USD/tháng [5][6]; Sora cho người dùng Plus/Pro kèm điều kiện khu vực [7]; và Apple Intelligence trên iOS 18.1–18.2 vẫn gắn tiếng Anh, với tiếng Việt nằm trong lộ trình năm sau [8][9][10]. Tình huống không khẳng định mọi tài khoản Việt Nam đều thấy Meta AI từ ngày 1/10.

Đây là quý thứ ba liên tiếp bài Hành Trình AI theo dõi cùng một sợi chỉ: không phải AI đã “ra” hay chưa, mà cửa nào mở trước — cho ai, bằng tiếng nào, với mức giá và quyền truy cập nào. Quý 2 từng đặt khoảng cách giữa sân khấu và máy người dùng tiếng Việt; quý 3 tách ngày công bố khỏi ngày dùng được. Quý 4 (1/10–31/12) cho thấy hàng chờ ấy không đứng yên: một cửa mở vào app miễn phí người Việt dùng hàng ngày, một cửa vẫn khóa bằng ngôn ngữ thiết bị, và vài cửa khác chỉ mở sau khi trả phí hoặc đứng ngoài vài khu vực.

1. Ba kiểu cửa: miễn phí, khóa ngôn ngữ, sau gói trả phí

Về cách ghi ngày: phần lớn công bố trong quý được đưa ra theo giờ Mỹ; đổi sang giờ Việt Nam (UTC+7), mốc ấy thường rơi vào hôm sau. Bài lấy giờ Việt Nam làm chuẩn, ghi thêm giờ Mỹ khi hai bên lệch ngày, và giữ riêng hai thời điểm: lúc sản phẩm được công bố và lúc người dùng ở Việt Nam thực sự dùng được.

Meta AI: từ thông báo đến tường thuật “dùng được”. Ngày 1/10/2024, tại sự kiện ở Hà Nội, Meta cho biết sẽ sớm thử nghiệm Meta AI bằng tiếng Việt. VnExpress, Dân trí và các báo khác đưa tin cùng ngày [2][11]. Đây là thông báo kế hoạch, không chứng minh mọi người dùng đã dùng được từ cùng ngày.

Ngày 9/10, Meta cập nhật kế hoạch mở rộng Meta AI; Việt Nam nằm trong nhóm “coming soon”, và tiếng Việt nằm trong các ngôn ngữ sẽ được bổ sung trong vài tuần tới — không phải đợt “rolling out today” cùng ngày [3]. VnExpress ngày 10/10 tường thuật đúng hướng đó: Việt Nam sẽ được triển khai trong vài tuần tới, công cụ sẽ hỗ trợ tiếng Việt [4].

Ngày 5/12, VnExpress International tường thuật người dùng Việt Nam đã dùng được Meta AI miễn phí trên trình duyệt, Messenger và Instagram; bài còn nhắc lại (theo cách diễn đạt của VnExpress International [1]) mốc “bắt đầu hỗ trợ tiếng Việt từ 9/10” (tạm dịch) và phát biểu của Nick Clegg ngày 1/10 [1]. Ba mốc ấy — thông báo kế hoạch (1/10), cập nhật lộ trình mở rộng (9/10), tường thuật dùng được (~5/12) — không nên gộp thành một ngày “toàn quốc”; và mốc 9/10 trên nguồn Meta là kế hoạch “coming soon / coming weeks”, chưa phải bằng chứng “đã hỗ trợ / đã dùng được” cùng ngày.

Chưa rõ: chưa có số liệu độc lập về tỷ lệ tài khoản Việt Nam thấy biểu tượng, chất lượng tiếng Việt, hay Business AI Messenger “cuối năm” đã ra chưa. Bài không khái quát “toàn quốc từ ngày X”. Ba mốc 1/10, 9/10 (kế hoạch mở rộng) và ~5/12 (tường thuật dùng được) cho thấy cùng một sản phẩm có thể “đã thông báo”, “đã nằm trong lộ trình sắp tới” và “đã được tường thuật dùng được” vào ba thời điểm khác nhau — đó là lý do bài luôn tách ngày công bố khỏi ngày dùng được.

Apple Intelligence: có trên máy, chưa bằng tiếng Việt. Ngày 28/10 (khoảng 28–29/10 giờ Việt Nam), Apple công bố bộ tính năng Apple Intelligence đầu tiên với iOS 18.1 / iPadOS 18.1 / macOS Sequoia 15.1: Writing Tools, tóm tắt thông báo và email, Siri mới hơn, Clean Up ảnh… Điều kiện: thiết bị và ngôn ngữ Siri đặt tiếng Anh Mỹ; danh sách máy giới hạn (iPhone 16 / 15 Pro, iPad và Mac có chip đủ điều kiện) [8].

Apple nêu lộ trình: tháng 12 thêm tiếng Anh địa phương (Úc, Canada, Ireland, New Zealand, Nam Phi, Anh); tiếng Việt nằm trong nhóm ngôn ngữ mở rộng (cùng tiếng Trung, Pháp, Đức, Nhật, Hàn, Tây Ban Nha…) theo lộ trình năm sau hoặc cập nhật phần mềm [8][9].

Khoảng 11–12/12, iOS 18.2 mang Image Playground, Genmoji, Image Wand, Visual Intelligence và tích hợp ChatGPT vào Siri/Writing Tools. VnExpress ngày 12/12 xác nhận thêm tiếng Anh địa phương và nhắc tiếng Việt năm sau [10]. Như vậy trong kỳ, Apple Intelligence đã có mặt trên thiết bị đủ điều kiện, nhưng chưa bằng tiếng Việt; cửa mở theo ngôn ngữ thiết bị và Siri, không theo quốc tịch người mua máy. Đây cũng là điểm khác với Meta AI trong cùng quý: một bên được tường thuật trả lời tiếng Việt trên app người dùng Việt Nam đã mở sẵn; bên kia mở thêm tính năng trên iPhone nhưng vẫn yêu cầu hệ ngôn ngữ tiếng Anh trước.

Chưa rõ: bài chỉ viết đúng điều kiện ngôn ngữ và thiết bị mà Apple công bố (thiết bị + Siri tiếng Anh Mỹ); chưa có nguồn chính thức trong kỳ xác nhận tài khoản Apple ID Việt Nam có/không bị chặn theo khu vực.

ChatGPT Search, Sora, Pro — “có” nhưng không đồng đều. Ngày 31/10 giờ Mỹ (1/11 giờ Việt Nam), OpenAI ra ChatGPT Search — tích hợp tìm web vào hội thoại; ban đầu cho Plus/Team và một phần danh sách chờ SearchGPT [12].

Ngày 5/12 giờ Mỹ (6/12 giờ Việt Nam theo VietnamNet), OpenAI ra ChatGPT Pro 200 USD/tháng; o1 đầy đủ cho người dùng trả phí; Pro có thêm o1 pro mode [5][6]. Với cửa hàng nhỏ như trong tình huống minh họa, mức giá ấy không chỉ là một con số đăng ký: đó là một cửa riêng, không cùng cửa với trợ lý miễn phí trên Messenger.

Ngày 9/12 giờ Mỹ (10/12 giờ Việt Nam), Sora (Turbo) mở cho Plus/Pro; theo OpenAI, độ phân giải tới 1080p, tối đa 20 giây; không có ở Khu vực Kinh tế châu Âu (EEA), Anh và Thụy Sĩ [46]. VnExpress đăng 10/12; ngay sau đó Sora quá tải, tạm dừng tạo tài khoản mới [7].

Canvas: OpenAI giới thiệu bản beta khoảng 3/10 cho Plus/Team; mở rộng thêm trong chuỗi tháng 12 theo báo chí thứ cấp [13]. Bài không viết “mọi người dùng Free có Canvas từ ngày X”.

Chưa rõ: chưa có nguồn Việt chính thống xác nhận người dùng Việt Nam đã tạo được video Sora trong tuần đầu; chỉ có tường thuật sản phẩm và điều kiện khu vực. Cũng chưa kiểm được thanh toán và thuế ChatGPT Pro tại Việt Nam tháng 12/2024.

Cách DCA đọc phần này: quý 4 không xóa hàng chờ tiếng Việt; nó phân tách hàng chờ thành vài cửa khác nhau. Meta AI, theo tường thuật 5/12, mở vào app miễn phí người Việt đã dùng. Apple Intelligence mở trên máy nhưng khóa bằng tiếng Anh Mỹ rồi tiếng Anh địa phương; tiếng Việt vẫn năm sau. ChatGPT Search, o1, Pro và Sora mở theo gói và khu vực — “đã ra” vẫn cần hỏi ra cho ai, bằng tiếng nào, với giá nào.

2. Từ trả lời sang hành động — và sang gói đắt

Ở phía cung, quý 4 đẩy thêm một bước: không chỉ trả lời câu hỏi, mà thử làm việc trên máy hoặc đóng gói năng lực ấy vào thuê bao đắt. Đồng thời, một nhóm mô hình mở hoặc rẻ hơn xuất hiện như một đối trọng phía giá.

Claude computer use. Ngày 22/10 (khoảng 22–23/10 giờ Việt Nam), Anthropic công bố Claude 3.5 Sonnet cập nhật, Claude 3.5 Haiku (ra sau trong tháng), và computer use bản beta công khai qua API: nhìn ảnh màn hình, di chuyển chuột, nhấp, gõ [14]. Đây là API cho nhà phát triển — cổng để lập trình viên gắn mô hình vào ứng dụng — không phải nút bật cho mọi người dùng Claude. Theo Anthropic, công ty nêu điểm OSWorld / SWE-bench do chính mình công bố; thừa nhận còn vụng về, dễ lỗi; đã có red team và viện an toàn AI Mỹ–Anh xem trước [14]. Với người dùng cuối, computer use trong kỳ là tín hiệu hướng đi — AI thử điều khiển máy — chứ chưa phải tính năng bật sẵn trong giao diện Claude thông thường. Chưa rõ: chưa có đánh giá độc lập rộng về độ tin cậy trên phần mềm tiếng Việt hoặc quy trình văn phòng Việt Nam.

Gemini 2.0 và prototype agent. Ngày 11/12 (khoảng 11–12/12 giờ Việt Nam), Google công bố Gemini 2.0; theo Google, Flash experimental có mặt cho người dùng Gemini và nhà phát triển; công ty nhấn mạnh đa phương thức và “agentic era” (kỷ nguyên agent — tức hệ thống AI không chỉ trả lời mà thử thực hiện chuỗi hành động); Deep Research trong Gemini Advanced [15]. Project Astra (cập nhật), Project Mariner (tiện ích Chrome, trusted tester), Jules (agent mã trên GitHub) là nghiên cứu / thử nghiệm, không phải sản phẩm đại trà trong kỳ [15].

Willow (9/12): chip lượng tử của Google; mốc khoa học/kỹ thuật, không phải sản phẩm AI tiêu dùng. [16]

12 Days / o1 / Pro / Sora. Chuỗi “12 Days of OpenAI” gắn với các công bố đầu tháng 12; VietnamNet có nhắc [6]. o1 đầy đủ và Pro đã nêu ở phần 1; theo OpenAI, o1 giảm lỗi lớn so với bản preview trong thử nghiệm nội bộ — số liệu do công ty tự công bố [5][6]. Sora và Canvas cũng đã nêu điều kiện gói và khu vực.

Một lối đi khác: mở hơn / rẻ hơn (nhãn rõ). Ngày 3/12 (khoảng 3–4/12 giờ Việt Nam), Amazon công bố Nova (Micro/Lite/Pro GA; Premier hẹn Q1/2025; Canvas/Reel tạo ảnh/video) trên Bedrock [17]. Mọi điểm chuẩn so sánh là tuyên bố công ty.

Ngày 6/12 (khoảng 6–7/12 giờ Việt Nam), Meta phát hành Llama 3.3 (70B, text); có trên llama.com / Hugging Face theo thông báo Meta/Threads và model card [18][19].

Khoảng 12/12 (khoảng 12–13/12 giờ Việt Nam), Microsoft công bố Phi-4, mô hình nhỏ chuyên lý luận theo tuyên bố của Microsoft [20].

Ngày 26/12 (khoảng 26–27/12 giờ Việt Nam), DeepSeek công bố DeepSeek-V3; mã và trọng số (bộ tham số đã huấn luyện) trên GitHub [21][22]. Mọi số về chi phí huấn luyện hay “đuổi kịp frontier” là tuyên bố của bên phát hành hoặc báo thứ cấp. Llama 3.2 (25/9, trước kỳ) không dùng làm sự kiện chính của Q4.

Cách DCA đọc phần 2: quý 4 cho thấy hai hướng giá chạy song song. Một hướng đóng gói năng lực “làm được nhiều hơn” vào Pro 200 USD/tháng hoặc API beta cho nhà phát triển. Hướng kia công bố mô hình mở trọng số hoặc mô hình nhỏ/rẻ hơn — nhưng điểm chuẩn đi kèm hầu hết là lời công ty, chưa phải phép đo độc lập về tiếng Việt. Hai hướng ấy không tự trả lời câu hỏi hàng chờ: mô hình rẻ hơn hay mở hơn có thể giúp nhóm trong nước tự phát triển cho tiếng Việt, nhưng đó là khả năng phía cung, chưa phải bằng chứng trong kỳ rằng khoảng cách ngôn ngữ đã khép lại.

3. Lòng tin: dữ liệu, mùa bầu cử, và giải thưởng khoa học

Báo chí Canada kiện OpenAI. Cuối tháng 11, nhóm tổ chức báo chí Canada khởi kiện OpenAI tại Ontario, cáo buộc dùng nội dung tin tức không phép để phát triển AI. Đơn điện tử ghi 28/11; Reuters/TechCrunch đưa tin 29/11; Báo Văn Hóa đưa tin 30/11 [23][24][25]. Theo Reuters/TechCrunch, OpenAI nêu lập trường dữ liệu công khai / fair use và hợp tác với nhà xuất bản — đây là lời bên bị kiện, không phải phán quyết [24]. Đây là cáo buộc, chưa phải kết luận của tòa. Bài không suy ra hệ quả pháp lý cho Việt Nam.

Bầu cử Mỹ 5/11. Ngày bầu cử tổng thống Mỹ là 5/11/2024 (6/11 theo lịch Việt Nam). Robocall giả giọng Biden và các bước phạt gắn với vụ đó chủ yếu là trước kỳ — chỉ là bối cảnh, không kể lại như tin mới của Q4. Luật deepfake California đã ký tháng 9 (trước kỳ) được nhắc như cầu nối pháp lý đã nêu ở bài về quý 3. Trong kỳ có một diễn biến tố tụng đáng ghi: ngày 2/10/2024 (giờ Mỹ), một thẩm phán liên bang ở California ra lệnh sơ bộ (preliminary injunction) tạm chặn thi hành AB 2839, trừ phần yêu cầu công bố (disclosure) với nội dung chỉ có âm thanh — phần còn hiệu lực là nghĩa vụ công bố, không phải lệnh cấm; đây là lệnh tạm thời, chưa phải phán quyết cuối cùng [47][48].

Nobel. Ngày 8/10: Nobel Vật lý cho John Hopfield và Geoffrey Hinton — phát hiện nền tảng cho học máy với mạng nơ-ron nhân tạo [26]. Ngày 9/10: Nobel Hóa học — một nửa David Baker (thiết kế protein bằng tính toán); một nửa Demis Hassabis và John Jumper (AlphaFold) [27][28]. VnExpress cùng ngày [28]. Hassabis/Jumper từng nhận giải đặc biệt VinFuture 2022 (trước kỳ) — một điểm nối Việt Nam ở tầng giải thưởng khoa học, không phải nghiên cứu thực hiện tại Việt Nam.

Cách DCA đọc: Nobel ở đây là điểm nối “AI trong khoa học nền”, không phải bằng chứng về sản phẩm tiêu dùng mới hay lời hứa AGI. Còn vụ kiện báo chí Canada nhắc lại câu hỏi dữ liệu đào tạo thuộc về ai — câu hỏi vẫn mở khi hết quý.

4. Việt Nam: hạ tầng, luật, lớp học, trợ lý công

NVIDIA – Chính phủ Việt Nam (5/12). Chiều 5/12 tại Trụ sở Chính phủ, Thủ tướng Phạm Minh Chính làm việc với Jensen Huang; chứng kiến ký thỏa thuận hợp tác thành lập Trung tâm R&D AI của NVIDIA và Trung tâm Dữ liệu AI tại Việt Nam. Báo Chính phủ tường thuật; NVIDIA News cũng công bố mở trung tâm R&D [29][30]. Theo tường thuật quan chức, Bộ KH&ĐT nêu Trung tâm Dữ liệu AI gắn với Viettel dùng công nghệ NVIDIA [29]. Đây là thỏa thuận / định hướng triển khai, chưa phải bằng chứng trung tâm đã vận hành hay quy mô GPU cụ thể đã lắp xong trong kỳ.

Theo báo chí: VietnamNet ngày 6/12 đưa tin NVIDIA mua lại VinBrain của Vingroup sau các thỏa thuận trung tâm AI ngày 5/12; bài không nâng thành sự kiện chính vì chưa đối chiếu thông cáo gốc Vingroup/NVIDIA.

FPT AI Factory. Ngày 14/11, FPT công bố hệ sinh thái đối tác AI Factory (NVIDIA và các đối tác khác) tại sự kiện Techday; có khu trưng bày. Tuổi Trẻ mô tả khách xem “nhà máy AI”; VnExpress (có liên hệ tập đoàn với FPT) đưa tin công bố [31][32][33]. Theo FPT / báo chí dẫn, hướng tới vận hành / cung cấp dịch vụ quanh cuối tháng 12 hoặc tháng 1/2025 — coi là kế hoạch, tách khỏi mô hình trưng bày. Nối trước kỳ (một câu): kế hoạch đầu tư 200 triệu USD tháng 4/2024 đã được viết ở các bài quý trước.

Luật Công nghiệp công nghệ số — Kỳ họp 8. Tại Kỳ họp thứ 8 Quốc hội khóa XV (tháng 10–11/2024), Quốc hội cho ý kiến / thảo luận dự án Luật Công nghiệp công nghệ số — văn bản đề cập tài sản số, AI, bán dẫn, cơ chế thử nghiệm… Thông cáo / Báo Chính phủ / Nhân Dân tường thuật [34][35]. Cho ý kiến ≠ thông qua. Trong Q4, đây vẫn là bước thảo luận tại Quốc hội; lộ trình thông qua ở kỳ họp sau là kế hoạch, và kết quả sau ngày 31/12 không được viết như đã xảy ra trong kỳ.

Giáo dục và trợ lý công. Ngày 16/10 tại Hà Nội, Viện Khoa học Giáo dục Việt Nam phối hợp UNICEF tổ chức hội thảo tham vấn khung năng lực AI cho học sinh phổ thông — đây là tham vấn đề xuất, chưa phải chương trình bắt buộc toàn quốc [36][37].

Ngày 21/11: Diễn đàn hợp tác số Việt–Hàn; lãnh đạo Bộ TT&TT nói về học hỏi trợ lý ảo khu vực công (GoodPy được nêu như ví dụ nước ngoài theo [39]) [38][39]. Định hướng ≠ hệ thống đã triển khai rộng.

Ngày 6/11 tại TP.HCM: tọa đàm IPS–UEH về AI đáng tin cậy / trách nhiệm [40][41].

Cách DCA đọc phần 4: cùng quý mà Meta AI được báo cáo nằm trong Messenger, Việt Nam cũng ký thỏa thuận hạ tầng và đưa dự luật lên bàn Quốc hội. Hai mạch ấy không tự thay thế nhau: một bên là cửa sản phẩm tiêu dùng đã mở một phần; bên kia là giấy tờ, khung năng lực và mô hình trưng bày — kết quả vận hành thương mại vẫn cần đo về sau.

Kết: mỗi lời hứa đi kèm một điều kiện mở cửa

Điều quý 4/2024 cho thấy rõ nhất: người dùng tiếng Việt đã bước qua được một số cửa, nhưng mỗi cửa mở theo một điều kiện riêng. Meta AI, theo tường thuật đầu tháng 12, xuất hiện miễn phí trên web / Messenger / Instagram — sau chuỗi thông báo từ 1/10 và cập nhật lộ trình mở rộng 9/10 (Meta ghi Việt Nam / tiếng Việt ở nhóm sắp tới) [1][2][3][4]. Apple Intelligence đã có trên máy đủ điều kiện nhưng vẫn gắn tiếng Anh Mỹ rồi tiếng Anh địa phương; tiếng Việt vẫn năm sau. ChatGPT Pro và Sora mở theo giá và khu vực. Phía cung thêm computer use (API beta), Gemini 2.0 kèm prototype agent, và các mô hình mở/rẻ hơn với điểm chuẩn chủ yếu do công ty tự nêu. Ở trong nước, thỏa thuận NVIDIA–Chính phủ và Techday của FPT là mốc ký kết–công bố; Luật Công nghiệp công nghệ số dừng ở bước cho ý kiến.

Cách DCA đọc: các bài về quý 2 và quý 3 đã đặt mỗi lời hứa AI cạnh thời điểm nó đến tay người dùng và ngôn ngữ nó hỗ trợ. Quý 4 buộc thêm một điều kiện nữa, là giá và khu vực: với Pro hay Sora, người dùng ở Việt Nam có thể không vướng chuyện tiếng Việt mà vướng chuyện trả bao nhiêu và đứng ở đâu. Một sản phẩm “đã ra” vì thế chỉ thật sự rõ nghĩa khi đọc cùng điều kiện mở cửa của chính nó.

Những điểm còn để mở khi hết quý: tỷ lệ tài khoản Việt Nam thực sự thấy Meta AI; Apple Intelligence trên Apple ID Việt Nam khi đổi ngôn ngữ; thanh toán Pro/Sora tại Việt Nam; và tin VietnamNet về VinBrain–NVIDIA (chưa đối chiếu thông cáo gốc).

Nhìn lại sau kỳ

Các mốc dưới đây xảy ra hoặc được dự kiến sau ngày 31/12/2024, chỉ để làm rõ bối cảnh.

Lộ trình tiếng Việt của Apple: theo công bố trong kỳ, tiếng Việt nằm trong nhóm ngôn ngữ mở rộng năm sau [8][9][10]. Tại thời điểm cuối kỳ, đó vẫn là lời hẹn.

GPAI Code of Practice / nghĩa vụ GPAI: sau khi Đạo luật AI EU có hiệu lực ngày 1/8 (trước kỳ), Q4 là giai đoạn soạn Code of Practice cho GPAI — dự thảo 1 ngày 14/11, dự thảo 2 ngày 19/12 [42][43][44]. Quy tắc GPAI áp dụng từ 8/2025 (sau kỳ); bài không viết như đã áp dụng trong Q4.

Luật Công nghiệp công nghệ số: trong Q4 dừng ở thảo luận / cho ý kiến tại Kỳ họp 8 [34][35]. Việc Quốc hội thông qua luật (14/6/2025) nằm ngoài kỳ — chỉ nêu ở đây như bối cảnh sau kỳ, không viết như đã xảy ra trong Q4.

FPT AI Factory “sẵn sàng dịch vụ”: theo kế hoạch công ty / báo chí dẫn quanh cuối tháng 12 hoặc tháng 1/2025 — kế hoạch, không phải vận hành thương mại đã kiểm chứng trong kỳ [31][32][33].

Tài liệu tham khảo

“(công ty)” / “(cơ quan)” là nguồn do công ty hoặc cơ quan tự công bố về mình; “(sau kỳ)” chỉ dùng làm bối cảnh. Tên trong ngoặc kép là tiêu đề nguyên văn khi có; các mục khác là mô tả ngắn. Ngày trong mục là ngày đăng đọc được trên trang (giờ Việt Nam với báo Việt).

VnExpress International, Meta AI available in Vietnam, 5/12/2024 — https://e.vnexpress.net/news/news/meta-ai-available-in-vietnam-4824378.html
VnExpress, Meta sắp cung cấp AI miễn phí tại Việt Nam, 1/10/2024 — https://vnexpress.net/meta-sap-cung-cap-ai-mien-phi-tai-viet-nam-4799116.html
Meta, Meta AI is now multilingual… (trang cập nhật kế hoạch mở rộng; URL gốc tháng 7, có cập nhật 9/10) — https://about.fb.com/news/2024/07/meta-ai-is-now-multilingual-more-creative-and-smarter/
VnExpress, Meta AI hỗ trợ tiếng Việt, ~10/10/2024 — https://vnexpress.net/meta-ai-ho-tro-tieng-viet-4802302.html
OpenAI, Introducing ChatGPT Pro, 5/12/2024 (công ty) — https://openai.com/index/introducing-chatgpt-pro/
VietnamNet, OpenAI ra mắt gói cước ChatGPT Pro 200 USD/tháng, 6/12/2024 — https://vietnamnet.vn/openai-ra-mat-goi-cuoc-chatgpt-pro-200-usd-thang-2349205.html
VnExpress, AI tạo video OpenAI Sora chính thức triển khai, 10/12/2024 — https://vnexpress.net/ai-tao-video-openai-sora-chinh-thuc-trien-khai-4825849.html
Apple Newsroom, Apple Intelligence is available today…, 28/10/2024 (công ty) — https://www.apple.com/newsroom/2024/10/apple-intelligence-is-available-today-on-iphone-ipad-and-mac/
Apple Newsroom (VN), Apple Intelligence now features Image Playground, Genmoji and more, 12/2024 (công ty) — https://www.apple.com/vn/newsroom/2024/12/apple-intelligence-now-features-image-playground-genmoji-and-more/
VnExpress, Apple phát hành iOS 18.2 với Siri hỗ trợ ChatGPT, 12/12/2024 — https://vnexpress.net/apple-phat-hanh-ios-18-2-voi-siri-ho-tro-chatgpt-4826735.html
Dân trí, Meta lựa chọn Việt Nam triển khai AI…, 1/10/2024 — https://dantri.com.vn/cong-nghe/meta-lua-chon-viet-nam-trien-khai-ai-nguoi-dung-se-huong-loi-gi-20241001150048700.htm
OpenAI, Introducing ChatGPT search, 31/10/2024 (công ty) — https://openai.com/index/introducing-chatgpt-search/
OpenAI, Introducing canvas, 3/10/2024 (công ty) — https://openai.com/index/introducing-canvas/
Anthropic, Introducing computer use, a new Claude 3.5 Sonnet, and Claude 3.5 Haiku, 22/10/2024 (công ty) — https://www.anthropic.com/news/3-5-models-and-computer-use
Google Blog, Introducing Gemini 2.0…, 11/12/2024 (công ty) — https://blog.google/technology/google-deepmind/google-gemini-ai-update-december-2024/
Google Blog, Meet Willow…, 9/12/2024 (công ty) — https://blog.google/technology/research/google-willow-quantum-chip/
Amazon Press Center, Introducing Amazon Nova…, 3/12/2024 (công ty) — https://press.aboutamazon.com/2024/12/introducing-amazon-nova-a-new-generation-of-foundation-models
TechCrunch, Meta unveils a new, more efficient Llama model (Llama 3.3), 6/12/2024 — https://techcrunch.com/2024/12/06/meta-unveils-a-new-more-efficient-llama-model/
GitHub meta-llama/llama-models, Llama 3.3 MODEL_CARD — https://github.com/meta-llama/llama-models/blob/main/models/llama3_3/MODEL_CARD.md
Microsoft Tech Community (Azure AI Foundry Blog), Introducing Phi-4…, ~12/12/2024 (công ty; ~13/12 giờ Việt Nam) — https://techcommunity.microsoft.com/blog/azure-ai-foundry-blog/introducing-phi-4-microsoft%E2%80%99s-newest-small-language-model-specializing-in-comple/4357090
DeepSeek, Introducing DeepSeek-V3, 26/12/2024 (công ty) — https://www.deepseek.com/en/news/deepseek-v3/
GitHub deepseek-ai/DeepSeek-V3 — https://github.com/deepseek-ai/DeepSeek-V3
Đơn kiện Canadian news media v. OpenAI (PDF counsel), phát hành điện tử 28/11/2024 — https://www.litigate.com/assets/uploads/Canadian-News-Media-Companies-v-OpenAI.pdf
Reuters, Major Canadian news media companies launch legal action against OpenAI, 29/11/2024 — https://www.reuters.com/sustainability/boards-policy-regulation/major-canadian-news-media-companies-launch-legal-action-against-openai-2024-11-29/
Báo Văn Hóa, OpenAI đối mặt với vụ kiện…, 30/11/2024 — https://baovanhoa.vn/nhip-song-so/openai-doi-mat-voi-vu-kien-ty-usd-113569.html
Nobel Prize, Physics 2024 press release, 8/10/2024 — https://www.nobelprize.org/prizes/physics/2024/press-release/
Nobel Prize, Chemistry 2024 press release, 9/10/2024 — https://www.nobelprize.org/prizes/chemistry/2024/press-release/
VnExpress, Nobel Hóa học 2024 vinh danh nghiên cứu về protein, 9/10/2024 — https://vnexpress.net/nobel-hoa-hoc-2024-vinh-danh-nghien-cuu-ve-protein-4802160.html
Báo Chính phủ, Chính phủ Việt Nam và NVIDIA hợp tác…, 5/12/2024 — https://baochinhphu.vn/chinh-phu-viet-nam-va-nvidia-hop-tac-thanh-lap-trung-tam-nghien-cuu-va-phat-trien-trung-tam-du-lieu-ai-102241205191337156.htm
NVIDIA Newsroom, NVIDIA to open Vietnam R&D center…, 5/12/2024 (công ty) — https://nvidianews.nvidia.com/news/nvidia-to-open-vietnam-r-d-center-to-bolster-ai-development
FPT Software, FPT announces AI partner ecosystem, 11/2024 (công ty) — https://fptsoftware.com/newsroom/news-and-press-releases/press-release/fpt-announces-ai-partner-ecosystem
Tuổi Trẻ, Đến xem nhà máy AI… TP.HCM, 14/11/2024 — https://tuoitre.vn/den-xem-nha-may-ai-ngam-trinh-dien-nhieu-cong-nghe-tuong-lai-o-tp-hcm-20241114174156391.htm
VnExpress, FPT: Việt Nam nhiều tiềm năng thành “đại bàng AI”, 14/11/2024 (lưu ý liên hệ tập đoàn FPT–VnExpress) — https://vnexpress.net/fpt-viet-nam-nhieu-tiem-nang-thanh-dai-bang-ai-4815049.html
Báo Chính phủ, Tạo cơ chế ưu đãi… công nghiệp công nghệ số, 23/11/2024 — https://baochinhphu.vn/tao-co-che-uu-dai-thuan-loi-nhat-cho-cong-nghiep-cong-nghe-so-102241123132108614.htm
Nhân Dân, Thông cáo báo chí số 30, Kỳ họp thứ 8, Quốc hội khóa XV — https://nhandan.vn/thong-cao-bao-chi-so-30-ky-hop-thu-8-quoc-hoi-khoa-xv-post847874.html
Giáo dục và Thời đại, Tham vấn khung năng lực AI cho học sinh phổ thông, 16/10/2024 — https://giaoducthoidai.vn/tham-van-khung-nang-luc-tri-tue-nhan-tao-cho-hoc-sinh-pho-thong-post704866.html
Báo Tin tức, Đề xuất khung năng lực AI cho học sinh phổ thông, 16/10/2024 — https://baotintuc.vn/de-xuat-khung-nang-luc-tri-tue-nhan-tao-cho-hoc-sinh-pho-thong-post767529.html
Bộ TT&TT / MST, Việt Nam–Hàn Quốc đồng hành hướng tới thời đại AI, 21/11/2024 (cơ quan) — https://mst.gov.vn/viet-nam-han-quoc-dong-hanh-huong-toi-thoi-dai-ai-197241121215109202.htm
VnExpress, Việt Nam học hỏi Hàn Quốc làm trợ lý ảo AI cho người dân, 21/11/2024 — https://vnexpress.net/viet-nam-hoc-hoi-han-quoc-lam-tro-ly-ao-ai-cho-nguoi-dan-4818891.html
IPS, Tọa đàm phát triển và sử dụng AI đáng tin cậy, 6/11/2024 — https://ips.org.vn/tin-tuc/toa-dam-phat-trien-va-su-dung-tri-tue-nhan-tao-dang-tin-cay-ct396.html
Tuổi Trẻ, Không để trí tuệ nhân tạo uy hiếp quyền con người, 6/11/2024 — https://tuoitre.vn/khong-the-phat-tu-nhung-khong-de-tri-tue-nhan-tao-uy-hiep-quyen-con-nguoi-20241106193921434.htm
European Commission (digital-strategy), Commission publishes first draft of GPAI Code of Practice, 14/11/2024 (cơ quan) — https://digital-strategy.ec.europa.eu/en/news/commission-publishes-first-draft-general-purpose-artificial-intelligence-code-practice
European Commission (library), First draft of the GPAI Code of Practice, 14/11/2024 (cơ quan) — https://digital-strategy.ec.europa.eu/en/library/first-draft-general-purpose-ai-code-practice-published-written-independent-experts
European Commission (library), Second draft of the GPAI Code of Practice…, 19/12/2024 (cơ quan) — https://digital-strategy.ec.europa.eu/en/library/second-draft-general-purpose-ai-code-practice-published-written-independent-experts
Thanh Niên, NVIDIA hợp tác lập trung tâm dữ liệu AI tại Việt Nam, 5/12/2024 — https://thanhnien.vn/nvidia-hop-tac-lap-trung-tam-du-lieu-ai-tai-viet-nam-185241205195833274.htm
OpenAI, Sora is here, 9/12/2024 (công ty) — https://openai.com/index/sora-is-here/
Tòa án Liên bang Quận Đông California (qua Justia Dockets), Kohls v. Bonta, No. 2:24-cv-02527, Filing 14: Order granting motion for preliminary injunction, 2/10/2024 (văn bản tòa) — https://docs.justia.com/cases/federal/district-courts/california/caedce/2:2024cv02527/453046/14
TechCrunch, Judge blocks California’s new AI law in case over Kamala Harris deepfake, 2/10/2024 (giờ Mỹ) — https://techcrunch.com/2024/10/02/judge-blocks-californias-new-ai-law-in-case-over-kamala-harris-deepfake-musk-reposted/